Yaşlılıkta kötü uyku kader değil

İlerleyen yaşlarda artan kronik hastalıklarla birlikte ortaya çıkan uyku bozuklukları kader değil!

Yaşlılıkta kötü uyku kader değil

İlerleyen yaşlarda artan kronik hastalıklarla birlikte ortaya çıkan uyku bozuklukları kader değil!

yasliÇalışmalar 65 yaşın üzerindekilerin hemen hemen yarısının uyku sorunu yaşadığını ortaya koysa da çok basit birkaç egzersizle uyku sorununu aşmak mümkün. Prof. Dr. Gülten Kaptan anlattı. Kötü uykunun yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası olmadığına dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Müdürü Prof. Dr. Gülten Kaptan, yaşa bağlı artan kronik hastalıkların yaşlılarda insomnia (uyku bozukluğu) neden olduğunu söyledi. Bu hastalıkların diyabetes mellitus, hipertansiyon, depresyon, akciğer hastalığı, kalp yetmezliği, romatoid artrit şeklinde sıralanabileceğini ifade eden Kaptan, 65 yaşın üzerindeki iki kişiden birinin uyku sorunuyla karşı karşıya kaldığını kaydetti. Yaşlanma ile birlikte gece uzun süreli uykunun azalmış olmasına karşın, gündüz kısa süreli uyku sayısının arttığına dikkat çeken Kaptan, uyku sorunlarının dikkatin azalmasına da neden olabileceğini söyledi. Bu durumunda kişinin yaşam kalitesini bozabildiğini sözlerine ekledi. “Yaşlı bireylerde rutin görevleri yerine getirememeye, dolayısı ile sağlık ve iyilik halinin sürdürülememesine neden olur. Oysa kaliteli uykunun kaliteli yaşam için gerekli olduğu gerçeği yadsınamaz. Yaşlıların yaşam kalitesinin yükseltilmesi hedefi doğrultusunda, uyku sorunlarının ele alınması gereklidir. Uyku insanın temel gereksinimleri içerisinde yeme, içme kadar gerekli bir gereksinimdir.”  Prof. Dr. Gülten Kaptan İnsan bedeninde fizyolojik fonksiyonları, performansı, mood’u ve davranışsal tepkileri etkileyen ritimlerin olduğunun altını çizen Prof. Dr. Gülten Kaptan, biyolojik saatini önemine vurgu yaptı. Uyku hastalığı birden fazla nedene bağlanabilir “Uykuda majör belirleyici sirkadiyan ritmi düzenleyen biyolojik saattir. American Assoscaited of Sleep Medical yaklaşık doksan farklı, çeşitli derecelerde uyku hastalığı tanımlamıştır. Yaşlı yetişkinlerin en çok şikâyet ettiği uyku hastalığı ise insomniadır. İnsomnia nedenleri tıbbi, psikolojik ve psikiyatrik hastalıklardan kaynaklandığı gibi, çevresel ve davranışsal durumlardan da kaynaklanabilir.” İyi uyku alışkanlığı olan yaşlıların da uyku düzeni insomnia rahatsızlığından ötürü bozulabileceğinin altını çizen Kaptan, uygun beslenme, egzersiz ve sağlıklı ilişkilerin uykuya ciddi katkısı olduğunu ifade etti. Kaptan bu konuda ise yaşlıların eğitilmesinin şart olduğunu söyledi.

Eğitim neleri içermeli?

•          Reflüsü olan bir yaşlı, yatmadan 3-4 saat önce yemeğini yemelidir, geç saatte yemek yemek reflüyü arttırır. •          Çok gereksinim varsa, hafif bir gece atıştırmasına izin verilebilir. •          Yaşlı birey anksiyete hissediyorsa, yatmadan önce ılık bir duş almasının önerilmesi doğru bir yaklaşımdır, •          Ilık duş anksiyetenin azalmasına, dolayısıyla uykuya geçişe yardım eder. •          Yatmadan önce gevşeme egzersizlerinin yapılması da uykuya geçişi kolaylaştırır. •          Gün ortasından sonra kafeinli içeceklerin alınmaması da önerilebilir. •          Kafeinin uyaran etkisi uykuya geçişi güçleştirebilir. •          Yaşlılarda gece idrara çıkma ihtiyacını azaltmak için, akşam yemeğinden sonra fazla sıvı tüketimi engellenmelidir. Böylelikle gece uykudan uyanma da engellenmiş olur. •          Özellikle yaşlılarda alışkanlık haline gelmiş olan, şekerleme diye adlandırdığımız kısa gündüz uykuları(naps), gün içinde yarım saati geçmemelidir. •          Yaşlılar sağlıklı uyuyabilmek için gün içinde ağır egzersizler yapmamalıdır. •          Uyku öncesi stres yaratan kitaplar okumak ya da TV programları seyretmek uykuya geçişi güçleştirebilir, dikkat edilmelidir. •          Yatağın temiz ve rahat olması da sağlıklı uyku uyuyabilmek için gereklidir. •          Yaşlılar insomnia yaşadıklarında genellikle farmakolojik ilaçları tercih etmektedirler. •     Yaşlılara uykuya geçiş için sürekli ilaç kullanımını yaşam şekli haline getirmek yerine, öncelikle farmakolojik olmayan, yukarıda sözü edilen yöntemleri denemeleri önerilmelidir. •          Yaşlılar gençlere göre 30-60 dakika daha az uyurlar. •          Yaşlıların uyku derinlikleri daha azdır ve uykuları gençlere göre daha değişkendir. •          Herhangi bir hastalığı olmaksızın 70 yaşında bir insan gece uykusu boyunca dört kez uyanmaktadır. Yaşlı yetişkinlerde uyku bozukluğuna yol açan durumlar: •          Alzehimer •          Biyolojik saatin değişmesi(yaşlılarda akşam erken uyumaya neden olur) •          Kalp yetmezliği gibi kronik hastalıklar •          Alınan ilaçlar, bilinçsiz alınan bitkisel ilaçlar, diyet takviyeleri, uyuşturucular vb. gibi… •          Depresyon (Her yaşta uyku bozukluğuna neden olur) •          Nörolojik hastalıklar •          Sedanter yaşam •          Artritlerin neden olduğu ağrılar •          Kafein gibi uyarıcılar •          Gece idrara çıkma şeklinde sıralanabilir.

İnsomnia(uyku bozukluğu)’nda görülen semptomlar

•          Uykuya geçmede güçlük •          Gece ve gündüz farkını anlayamama •          Sabah erken uyanma •          Gece uykusundan sık sık uyanma olarak belirtilmektedir. Şaban Özdemir (NPGRUP)
Paylaş:



İlginizi Çekebilcek Diğer Yazılar
  • Erkekler için çocuk sahibi olmak büyük bir sorumluluk gerektiriyor. Eşiniz baba olmaya hazır mı? İşte cevabı.
  • Sosyal medyada sahte profillere dikkat! Sanal dünyadaki tuzaklara dikkat! Prof. Dr. Sevil Atasoy, internet üzerinden kurulan tuzaklara karşı bilinçlen
  • Uçağa bindiğimizde normal tat alma duyumuzu biniş kapısında bırakırız. Neden mi?
  • Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Türkiye'nin ilk nöropsikiyatri hastanesi olan NP İstanbul Beyin Hastanesinin kurucusu ve aynı zamanda Üsküdar Ün
  • Harvard Üniversitesi’nden psikolog Dr. Martha Stout, Yanı Başınızdaki Sosyopat isimli kitabında bir sosyopatİ ele veren 10 işareti açıkladı. Bir sosy
  • Geçirdiğiniz çocukluk gelecekteki yaşlılığınızı belirliyor. Bana çocukluğunu anlat, sana nasıl bir yaşlı olacağını söyleyeyim!
  • Randevu Al