E-bültenimize kayıt olarak güncellemelerden haberdar olabilirsiniz.

'Veriyi tekeline alan şirket': Facebook'un kolları nereye kadar uzanıyor?

Vladan Joler tüm Facebook kullanıcılarının farkında olmadan sosyal medya devi için bedavaya çalıştıklarını düşünüyor.

'Veriyi tekeline alan şirket': Facebook'un kolları nereye kadar uzanıyor?

Facebook'un sahip olduğu veri havuzu, onu dünyanın en nüfuzlu şirketlerinden biri yapıyor. ShareLab projesi Facebook'un verilerini analiz ederek şirket içindeki sosyal yapıyı ve güç ilişkilerini çıkartmaya çalıştı.

Birkaç yıl önce Belgrad'da, Vladan Joler ve arkadaşları Facebook'un nasıl çalıştığını merak edip araştırmaya başladılar.  Siber-suç uzmanları ve veri görselleştirme uzmanlarından oluşan ekip, daha önce Sırbistan internet sağlayıcılarının arkasındaki "farklı görünmez altyapılarına" bakmışlardı.

Ancak şu an ShareLab projesinde çalışan bu ekip, gözlerini daha yukarıdaki bir hedefe dikmiş durumda. Sırbistan'ın Novi Sad Üniversitesi'nde profesör olan Joler, "Eğer Facebook bir ülke olsaydı, Çin'den daha büyük olurdu" diyor.

Joler, Facebook hakkında bilindik ama şaşırtıcı rakamları hatırlatarak devam ediyor: Silikon Vadisi'nin sembollerinden Facebook, 300 petabaytlık bir veri havuzuna sahip, 2 milyar kullanıcısı olan şirketin 2016 yılı cirosu ile 27 milyar dolardı.

Joler'in ilgisini çeken ise Facebook hakkında bilmediklerimiz. Şirket veri havuzundaki içeriği tamamen kullanıcılarından ücretsiz olarak tedarik etse de, şirketin bu verilerle ne yaptığı tam bir sır.

"Siteye herhangi bir dosya yüklediğimizde, fotoğraflarda insanları etiketlediğimizde, yorum yaptığımızda, hepimiz Facebook için bedavaya çalışmış oluyoruz."

Facebook'un ara yüzüyle girdiğimiz etkileşimler, sitenin arka planındaki algoritmayı besleyerek, Joler'in tabiriyle Facebook'un davranışlarımızı bir ürüne çevirmesini sağlıyor.

Arka planda işleyen bu süreci ayrıştırmak ise kolay değil.  "Facebook'un ara yüzüyle etkileşime girdiğimiz tüm bölgeleri ve bu etkileşimlerin hangi sonuçlara vardığını inceledik. Beğeniler, paylaşımlar, cihazlarımızın Facebook'a bizim hakkımızda söyledikleri her şeyi, Facebook'a uygulama aracılığıyla verdiğimiz izinleri inceledik."

Bu veriler üstünde yapılan araştırmalar, büyük resmin sadece bir kesitini ortaya çıkarttı. Bunun üzerine ekip, Facebook'un satın aldığı şirketlerini ve patent başvurularını incelemeye başladı.

Sonuçlar şaşırtıcıydı.  İnsanı hipnotize eden akış şemalarını tam anlamıyla kavramak saatler sürüyor, ancak bu şema Facebook'a sağladığımız verilerin nasıl etnik kökenimizi, cinsiyetimizi, politik eğilimlerimizi, sosyal sınıfımızı, seyahat programımızı ortaya koymak için kullanıldığını gösteriyor.

BBC TÜRKÇE



Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı: