Otizm teşhisi konulanlar anlattı

Otizm teşhisi konulanlar anlatıyor: 'Hayatımın 40 yılını geri istiyorum'

Otizm teşhisi konulanlar anlattı

Barney Angliss, hayatının büyük bölümünü topluma uyum sağlamaya çalışarak geçirdi. Bu konuda neden bu kadar zorlandığını ancak 49 yaşına geldiğinde kendisine otizm teşhisi konulduğunda anladı. Barney, çocukluğunda ailesinin kendisini yeni bir okula yazdırmak istemeyişini anımsıyordu. "Beni ölümüne dışlayacaklarını düşünüyorlardı" diyordu.

Kelimelerle arası iyi olmasına karşın çok arkadaşı yoktu. Empatiden ve sosyal yeteneklerden yoksun olduğunu söylüyordu. Kendi ailesine, işine ve evine sahip olduğu yaşa geldiğinde, boğuştuğu "felaket düşünceler" daha da yoğunlaşmaya başladı.

Giderek kendisini daha depresif ve yetersiz hissediyor, fiziksel sağlığı da bundan etkileniyordu. Astım atakları düzenli bir hal almaya başlamıştı. Nihayet, karısının telkinleri sonucunda, bir psikologla görüşmeye razı oldu ve Barney'e Asperger sendromu teşhisi konuldu.

Bu teşhisin konulmasıyla birlikte, Barney'nin sosyal konulardaki beceriksizliği ve sürekli baş gösteren düzen arayışı bir anda yerine oturdu. "Bu teşhis, bütün başarısızlıklarımı açıklamamı sağladı" diyordu.

BBC'de gazeteci olarak çalışan 53 yaşındaki Robert Greenall da yakın bir geçmişte otizmli olduğunu öğrendi.

"Hayatım boyunca, neden diğer insanları tam olarak anlamadığımı, neden onların da beni bir türlü bir yere koyamadıklarını merak edip durdum" diyordu.

"Sen bir muammasın" ya da "Sen kesinlikle başka bir gezegenden gelmişsin" gibi cümleleri sık sık duymaya alışmıştı. Uzunca bir süre, bu sıra dışı halinin tek çocuk olmasıyla, yatılı okula gönderilmesiyle ya da yalnız bir çocukluk geçirmesiyle ilgili olduğunu düşündü.

Robert Greenall haritaları incelemeyi ve demiryolları hakkında okumayı severken; akranları onu tuhaf buluyor, kendisiyle dalga geçiyor, spor müsabakalarında başarısız olmasıyla alay ediyorlardı.

Yetişkin olduğunda da sosyal iletişim kurmakta hep zorlandı. Partilerdeki sohbetler de onun için birer kâbustu. İnsanların hislerini neden başkaları gibi okuyamadığını ve neden empati gösteremediğini merak edip duruyordu.

'Kendimi uzaylı gibi hissediyordum'

Kendisiyle ilgili neyin ters olduğunu bir türlü çözemiyordu. Televizyonda otizmle ilgili bir programı izleyene dek:

"Otizmli insanların ya iletişim kurma becerisinden tamamen yoksun ileri derecede engelli kişiler ya da acayip bilgisayar kurtları olduğu yönündeki genel geçer algıya sahiptim ben de.

"Ama o belgeseli izlediğimde, gayet normal gibi görünen kişilere otistik teşhisi konulduğunu gördüğümde ve bu kişilerle ne kadar çok ortak yönüm olduğunu fark ettiğimde, tam bir aydınlanma yaşadım."

Robert, kendisine otizm teşhisi konulmasının ardından müthiş bir ferahlama hissettiğini söylüyor:

"Uzun yıllardır kendimi bir uzaylı gibi hissetmeme neden olan şeyin ne olduğu konusunda nihayet bir fikrim oldu. Artık farklı olduğum için kendimi kötü hissetmeye bir son verebilirdim."

Barney ve Robert, hayatlarının büyük bölümünü neden farklı olduklarını bilemeden geçiren çok sayıdaki yetişkinden yalnızca ikisi. Otizm ancak 1980'de bir zihinsel rahatsızlık olarak sınıflandırıldı ve bu tarihten önce doğan kişiler yıllarca kendilerine doğru teşhis konulamadan yaşadılar.

İngiltere Ulusal Otizm Derneği'nden Anna Bailey-Bearfield, sadece İngiltere'de yaklaşık 700 bin kişinin otizmli olduğunun sanıldığını ve her geçen gün bu teşhisin konulduğu kişi sayısının arttığını söylüyor. "Otizmin sadece çocukları etkilediği düşünülüyor. Halbuki bugünlerde televizyonlarda artan sayıda yetişkinin de kendilerine bu teşhisin konulduğunu söylediklerini görüyoruz" diyor.

Anna Bailey-Bearfield, ancak 40'lı ya da 50'li yaşlara değin teşhis konulmadan yaşamanın son derece travmatik etkileri olabileceğini, insanların kendilerini sosyal açıdan tecrit edilmiş ve gergin hissedebileceklerini söylüyor.

Otizm nedir?

Otizm, bir kişinin diğer insanlarla nasıl iletişim kurduğunu, onlarla nasıl ilişkiler geliştirdiğini ve dünyayı nasıl deneyimlediğini etkileyen bir rahatsızlık. Otizm teşhisi konulan kişiler dünyayı diğer insanlara göre daha farklı görüyor, duyuyor ve hissediyorlar.

Bazı konularda özellikle sıkıntı çektikleri sanılıyor. Örneğin:

-   Yüz ifadelerini ya da ses tonlarını okuyup, yorumlayabilmek
- Arkadaşlık kurmakta zorlanmak
- Sese, dokunmaya ya da ışığa karşı çok az ya da çok fazla duyarlılık göstermek
- Rutin ve düzene aşırı bağlılık
- Duyarsız gibi görünmek
- Tuhaf davranışlara sahip gibi algılanmak

Otizmli bir kişinin rahatsızlığı bir diğerininkinden çok farklı şekillerde seyredebilir ve herbirine farklı türde bir destek verilmesi gerekebilir. Bazılarında ayrıca akıl sağlığıyla ilgili sorunlara ve öğrenme bozukluklarına da rastlanabilir.

HÜRRİYET



Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı: