Küçük tanecikler göller için tehlike

Great Lakes'e (Büyük Göller) yönelik en yeni çevresel tehdit çok çok küçük.

Küçük tanecikler göller için tehlike

Great Lakes'e (Büyük Göller) yönelik en yeni çevresel tehdit çok çok küçük.

kucuktanecikYüz temizleme ürünleri ve diş macunları gibi yüzlerce kozmetik malzemesinin içinde bulunan küçük plastik tanecikler, su arıtma tesislerinden akıp geçiyor ve böylece Great Lakes'e ulaşan taneciklerin sayısı on milyonları buluyor. Oradaki su canlıları bu tanecikleri, beraberlerinde taşıdıkları kirletici maddelerle birlikte yutuyor. İşte bilim adamları tam da bu noktada, taneciklerin besin zinciriyle tekrar insanoğluna dönmesinden endişe duyuyor. Plastik suda zamanla çözünür ve PCB olarak da bilinen ve kansere sebebiyet veren kimyasallar gibi zehirli bir tabakayla kaplanır. 5 Gyres organizasyonu yöneticisi Marcus Eriksen, okyanuslarda ve şimdi de göllerde rastlanan plastik taneciklerden bahsederken "Maalesef, tıpkı balık yemine benziyorlar" diyor. Son aylarda yayınlanan çalışmalar, dikkatleri plastik zerreciklerin okyanuslardakinden çok daha fazla yoğunlukta bulunabileceği Great Lakes'e çekiyor. Amerika Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetim Merkezi de, mikro plastiklerin deniz yaşamındaki etkisini bir süredir göz önüne alıyor. Johnson & Johnson, Unilever ve Procter & Gamble gibi büyük k ozmetik f irmaları, d oğal alternatifler lehine tercih yaparak plastik taneciklerin kullanımını aşamalı olarak azaltacaklarına dair taahhüt veriyor ancak, bu sürecin iki yıl veya daha uzun zaman alacağını da belirtiyorlar. Johnson & Johnson ve diğer firmalar taneciklerin gerçekten atık su arıtma tesislerinden geçip geçmediğini de sorguluyor. Fredonia'daki New York Devlet Üniversitesinde çevre kimyageri olan Sherri A. Mason, son iki yazını ince gözenekli ağıyla birlikte Great Lakes'de balık tutarak geçirdi. Öğrenci leri için, tanecikleri incelemeleri ve kılı kırk yararak çalışacakları 100'den fazla numune topladı. Bulunan tanecikleri, ticari ürünlerden çıkanlarla kıyaslalayıp hepsinin aynı biçim, büyüklük ve nitelikte olduğunu tespit ettiler. Geçenlerde çıkan bir makalede, Mason ve çalışma arkadaşları, aldıkları örneklerin gölün yüzeyinin bazı kısımlarında kilometre kare başı 424.710 mikro plastik parçacığın bulunduğuna işaret ettiğini ve örneklerin yüzde 60'tan fazlasının taneciklerden oluştuğunu belirttiler. Dr.Mason en fazla Lakes Erie ve Ontario olmakla beraber beş gölün hepsinde de taneciklere rastladı. Erie Gölü yakınlarında bir kasaba olan North East'deki bir atık su arıtma tesisinde incelemede bulunan Mason, taneciklerin işleme tesislerinden akıp geçtiğinin gitgide netleştiğini belirtiyor. Mason, arıtma işlemi sonrasında temiz su içinde taneciklere rastlayıp rastlamayacağını görmek için tesisi ziyaret etti. İnce eleklerden suyu geçirmek için bir pompalama sistemi kurdu ve bir dakikadan az bir süre içinde eleğe takılan sedef görünümlü bir taneciği kazıyarak çıkardı. Mason, "Bu olay, sisteme ilişkin bir tasarım problemi değil, ürüne ilişkin bir tasarım problemidir" diyor. Bilim insanları, tekrar insana dönen zincirin bağlantı larını kullanarak, Great Lakes'de her yıl yakalanan 30 milyon kilo balık hakkında çalışmalar yapıyor. Dünya genelinde bu taneciklere bazı deniz organizmalarında rastlanırken, bazılarında rastlanmadı ve onları yiyen canlıların vücutlarına taneciklerden zehir geçişi ise tespit aşamasında. Mason "Şayet bu kum kurtlarında görünüyorsa, diğer türlerde görünme şansı da gerçekten yüksektir" diyor. THE NEW YORK TIMES