

Cambridge Üniversitesi öncülüğünde hazırlanan yeni bir araştırma, Gazze’de savaşın çocukların hayatını geri dönülmez biçimde değiştirdiğini ortaya koydu. Eğitim sistemi neredeyse tamamen çökerken, binlerce çocuk açlık, travma ve şiddet nedeniyle öğrenemez hâle geldi. Uzmanlar, Gazze’nin “kayıp bir nesil” riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunuyor.
Gazze’de iki yılı aşkın süredir devam eden savaş, yalnızca binaları ve altyapıyı değil, çocukluğun kendisini de yerle bir etti. Cambridge Üniversitesi liderliğinde hazırlanan kapsamlı araştırma, Gazze’deki Filistinli çocukların artık ne öğrenebildiğini ne de sağlıklı bir çocukluk yaşayabildiğini gözler önüne seriyor.
Rapora göre binlerce çocuk açlık, fiziksel yorgunluk, psikolojik travma ve sürekli ölüm korkusu nedeniyle eğitimden tamamen kopmuş durumda. Eğitim, Gazze’de yalnızca aksayan bir sistem değil; neredeyse tamamen çökmüş bir alan hâline gelmiş durumda.

Araştırma, Gazze’de çocukların eğitime erişiminin tarihsel olarak en düşük seviyeye indiğini ortaya koyuyor. Okulların büyük bölümü ya yıkıldı, ya hasar gördü ya da güvenlik gerekçesiyle kapalı.
Öne çıkan bulgular:
-Çocuklar enerji kaybı nedeniyle derste bayılıyor
-Öğretmenler, çocuklara “oynamayın, enerjinizi saklayın” demek zorunda kalıyor
-Aileler, hayatta kalma ile eğitim arasında seçim yapmak zorunda bırakılıyor
-Bazı ailelerin günlerce yalnızca bir kase mercimekle hayatta kalmaya çalıştığı belirtiliyor.
Raporun en çarpıcı yönlerinden biri, çocukların yalnızca eğitim değil, gelecek inancını da kaybetmesi.
-Araştırmacılar, çocukların artık:
-Barış kavramına inanmadığını
-İnsan haklarının gerçekliğini sorguladığını
-“Sadece Gazze’de yaşadıkları için öldürüleceklerini” düşündüğünü belirtiyor.
Bir uluslararası yardım görevlisinin ifadesi raporda aynen yer alıyor:
“Çocuklar barış ve insan haklarının gerçekten var olup olmadığını soruyor. Gazze’de doğdukları için öldürüldüklerini hissediyorlar.”
-Gazze’de eğitim sistemi savaş nedeniyle neredeyse tamamen çökmüştür.
-Açlık ve travma, çocukların öğrenme kapasitesini doğrudan yok etmektedir.
-Gazze’de çocuklar artık hayatta kalmayı, eğitimden daha öncelikli görmektedir.
-Savaş, Gazze’de çocukluğun temel unsurlarını ortadan kaldırmıştır.
-Eğitim kaybı, Gazze’de nesiller arası bir krize dönüşmektedir.
-Psikolojik travma, Gazze’deki çocukların zihinsel gelişimini durma noktasına getirmiştir.
-Uzmanlar Gazze için “kayıp nesil” riskinin çok yüksek olduğunu belirtmektedir.
-Çocuklar barış ve insan hakları kavramlarına olan güvenlerini yitirmektedir.
-Okulların kapalı kalması, Gazze’de sosyal çöküşü hızlandırmaktadır.
-Eğitimin yeniden inşası, Gazze’nin geleceği için hayati önemdedir.
BM verilerine göre:
-18.069 öğrenci hayatını kaybetti
-26.391 öğrenci yaralandı
-780 eğitim çalışanı öldürüldü
-3.211 öğretmen yaralandı
Save the Children, çatışmalar sırasında her gün ortalama 15 çocuğun hayatını kalıcı şekilde etkileyen yaralanmalar yaşadığını bildiriyor.
“Yaşayan Ölüler Gibiyiz”
Odak grup görüşmelerinde çocuklar:
-“Her şeyden korktuklarını”
-Sürekli ölüm beklediklerini
-Kendilerini “yaşayan ölüler gibi” hissettiklerini dile getirdi.
“Çocuklarım açlıktan ölecekse eğitimlerini neden önemseyeyim?”
-Yıllarca Süren Eğitim Kaybı
-Araştırmaya göre Gazze’de çocuklar:
-COVID-19
-Sürekli okul kapanmaları
-Savaş ve abluka nedeniyle yaklaşık 5 yıllık eğitim kaybı yaşadı.
Eğer okullar 2027’ye kadar açılmazsa, birçok genç 10 yıl geriden gelme riskiyle karşı karşıya.
-Batı Şeria ve Doğu Kudüs de Krizde
-Raporda Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te de durumun ağır olduğu vurgulanıyor:
-891 öğrenci ve öğretmen öldürüldü ya da yaralandı
-Yüzlerce çocuk keyfi tutuklamalara maruz kaldı
-En az 2,5 yıllık eğitim kaybı yaşandı
-Eğitimi Yeniden İnşa Etmenin Bedeli
Uzmanlara göre:
-Filistin genelinde eğitim için 1,38 milyar dolar gerekiyor
-Binlerce yeni öğretmen istihdam edilmeli
Psikososyal destek zorunlu
Ancak bağışçı yorgunluğu ciddi bir risk oluşturuyor.
Gazze’de eğitim neden çöktü?
Savaş, okul yıkımları, açlık ve güvenlik riskleri nedeniyle.
Çocuklar neden öğrenemiyor?
Yetersiz beslenme, travma ve sürekli stres öğrenmeyi engelliyor.
Kayıp nesil ne demek?
Eğitim, sağlık ve psikolojik gelişimden yoksun büyüyen kuşak anlamına gelir.
Eğitim yeniden mümkün mü?
Uluslararası destekle mümkün, ancak zaman kritik.
Bu rapor, Gazze’de yaşananların yalnızca bugünü değil, gelecek on yılları tehdit ettiğini ortaya koyuyor. Uzmanlara göre eğitim, Gazze’de sadece bir hak değil; hayatta kalmanın anahtarı.
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260111214447.htm
Paylaş