Ani sporcu ölümlerinde genetik şifre

Manisaspor’da forma giyen genç futbolcu Gökhan Kaya’nın ani ölümü, spor camiasını yasa boğarken, ani sporcu ölümleri yaşanan son olayla tekrar daha gündeme geldi.

Ani sporcu ölümlerinde genetik şifre

Manisaspor’da forma giyen genç futbolcu Gökhan Kaya’nın ani ölümü, spor camiasını yasa boğarken, ani sporcu ölümleri yaşanan son olayla tekrar daha gündeme geldi.

sporcuolumÖlümlerin nedeni olarak ağır antreman koşulları, sporcuların yetersiz ve dengesiz beslenmeleri gösterilirken, ani ölümlerin önüne geçmek ise mümkün. Genetik bazı testler gizli problemlerin tanısının konmasında önem taşıyor. Uzmanlar, kalp krizlerinin bir kısmının genetik nedenlerden kaynaklandığını hatırlatıyor.

ANİ SPORCU ÖLÜMLERİ ENGELLENEBİLİR

Gerek ülkemiz gerek ise dünya genelinde zaman zaman yaşanan ani sporcu ölümleri özellikle spor camiası olmakla birlikte toplumu da yasa boğuyor. Bunun son örneğini ülkemizde geçtiğimiz günlerde yaşadık. Manisaspor 18 Yaş Altı Takımı’nda forma giyen genç futbolcu Gökhan Kaya ani ölümle hayata veda etti. Üsküdar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Korkut Ulucan, ani sporcu ölümlerinin büyük bir bölümünün kardiyovasküler sistem bozukluklarından kaynaklandığını söyledi. Ulucan, kardiyomiyopatik hipertrofi ve aritmojenik sağ ventrikül hipertrofisinin bu ölümlerin yaklaşık %80- 85’ ini oluşturduğunu kaydetti. Sportif müsabakayı kazanmak veya uluslararası arenada herhangi bir sportif başarı kazanmak sporun doğasında olan bir olgudur diyen Ulucan, kendilerini başarıya götürecek yolda yapılacak olan bilinçsiz bazı uygulamaların sporcuların sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceğini vurguladı. Ulucan, özellikle ağır antreman koşulları, sporcuların yetersiz ve dengesiz beslenmeleri, yeteri kadar dinlenmemeleri sporcularda ağır problemlere neden olduğunu dile getirdi.

BU GENLERE DİKKAT!

Yrd. Doç. Dr. Korkut Ulucan, P1A2 ve sarkomerik proteinleri kodlayan genlere dikkat edilmesi gerektiğinin altını çizdi. “Ani sporcu ölümlerine en trajik örneklerden biri, Kamerunlu futbolcu Vivien Foe’nin 2003 Fransa konfedarasyon kupasında maç esnasında ölmesidir.  Aynı şekilde Fenerbahçe ve Efes Pilsen basketbol takımlarının eski basketbolcusu McRea, aynı şekilde antreman esnasında kalp krizinden vefat etmiştir. 1995 yılında 2 kez olimpiyat şampiyonu olan Rus buz patenci Sergei Grinkov’un ani ölümü de spor dünyasında büyük üzüntüye sebep olmuştur. Bu ölümlerin ortak yanı, sporcuların toplumun yaklaşık %20’ sinde görülen P1A2 genidir. Bu gen özellikle mücadele gerektiren sporlarda kanın aniden pıhtılaşmasına neden olarak ölüme neden olmaktadır. Sporcu ölümlerine ait basına yansıyan örnekleri çoğaltmak mümkün, ancak bu kişilere basına yansımayan amatör branşlardaki ölümleri de eklersek muhtemelen sayı çok daha yüksek rakamlara ulaşacaktır.”

GENETİK TESTLER TANI KOYMADA ETKİLİ

Genetik testlerle birçok gizli problemin tanısını koymanın mümkün olduğunu ifade eden Korkut Ulucan, böylelikle ileride olası kalp problemlerinin de önlenebileceğini söyledi. ‘Sporcular yıl içinde rutin sağlık testlerinden geçirilmektedirler ve belki de spor kulüplerimizin en önem verdikleri konuların başında gelmektedir. EKG gibi testler fizyolojik olarak herhangi bir sorunu tespit edebilmekte, ayrıca uygulanan ek testler ile olası fizyolojik sorunlar saptanabilmektedir. Ancak genlerin yol açtığı problemler, genetik testler ile anlaşılabilir. Hayat boyunca sadece bir kez, spor hayatının başında yapılabilecek genetik analiz ile belkide sporcularda ileride olası bir kalp probleminin oluşmasının önüne geçebilecektir.” Özellikle ailesinde kalp krizi geçirmiş sporcuların daha dikkatli olması gerektiğini de vurgulayan Ulucan, kalp krizlerinin bir kısmının genetik nedenlerden kaynaklandığını ifade etti.

KALP KRİZLERİNİN BİR KISMI GENETİK

“Özellikle sarkomer proteinlerini kodlayan genlerdeki mutasyonlar, bu mutasyon taşıyıcılarında sorunlara yol açmaktadırlar.  Ebeveynlerinde veya birinci derece akrabalarında erken yaş kalp krizi geçirmiş sporcuların, diğer sporculara göre çok daha dikkat etmeleri gerekmektedir. Olası genlerin analiz edilmesi, özellikle otozomal dominant geçiş gösteren formlarda hiç şüphe yok ki sporcunun sadece spor hayatı için değil, normal hayatı için de önemli bilgiler sağlayacak ve belki de olası bir sorunun önüne geçecektir.” Şaban Özdemir (NPGRUP)
Paylaş:



İlginizi Çekebilcek Diğer Yazılar
  • Geçirdiğiniz çocukluk gelecekteki yaşlılığınızı belirliyor. Bana çocukluğunu anlat, sana nasıl bir yaşlı olacağını söyleyeyim!
  • Hayatın deneyleri ve darbeleri bazılarımızı olgunlaştırır, bazılarımızı imha eder. Herkes iki yoldan birini seçmek zorundadır. Ya olgunlaşacağız ya da
  • Günümüz şartlarında aldatmanın tanımı biraz karıştı. Facebook, internet, sosyal ortamlar ve iş ortamları...
  • Güneşli hava mutlu ediyor. Değişen hava koşulları psikolojimizi etkiliyor. Termometre değerleri psikolojimizi nasıl etkiliyor?
  • Sorumluluk sahibi herkes eko anksiyete yaşayabilir… İşte eko anksiyete belirtileri…
  • Uzman Klinik Psikolog Yıldız Burkovik, çiftlere yapılan bebek ile ilgili baskıların olumsuz yanıtla sonuçlandığını söylüyor.
  • Randevu Al