İşte Bilimin İşaret Ettiği 19 Besin ve Beslenme Önerisi

Kanserden korunmak için ne yemeli? Hangi besinler kanser riskini azaltmaya yardımcı olabilir? Domates, brokoli, koyu yeşil yapraklı sebzeler, fasulye, üzüm, çilek, yaban mersini ve yeşil çay gibi birçok besinin kanserle ilişkisi bilim dünyasında araştırılıyor. Uzmanların üzerinde durduğu temel nokta ise tek bir “mucize besin” aramak yerine sebze, meyve, tam tahıl ve baklagillerden zengin, dengeli bir beslenme düzeni oluşturmak. İşlenmiş et, fazla şeker ve alkol tüketiminin sınırlandırılması da kanserden korunmaya yönelik beslenme yaklaşımının önemli parçaları arasında gösteriliyor.Kanserden korunmaya yönelik beslenmenin temelinde “kanseri öldüren yiyecek” aramak değil, uzun vadede sağlıklı bir beslenme modeli oluşturmak bulunuyor. Domates, brokoli, lahana, fasulye, koyu yeşil yapraklı sebzeler, üzüm, çilek, ahududu ve yaban mersini gibi bitkisel besinler bu model içerisinde değerlendirilebilir. Yeşil çay, zerdeçal ve çeşitli bitkisel bileşikler hakkındaki bilimsel araştırmalar ise devam ediyor. Bununla birlikte laboratuvar ortamında umut verici sonuç veren herhangi bir besin bileşenini doğrudan “kanser tedavisi” olarak tanımlamak bilimsel açıdan doğru değil. Kanser riskini azaltmaya yönelik yaklaşım; beslenme çeşitliliği, sağlıklı vücut ağırlığı, fiziksel aktivite, işlenmiş etin sınırlandırılması, alkol tüketiminin azaltılması veya önlenmesi ve diğer sağlıklı yaşam alışkanlıklarının birlikte ele alınmasını gerektiriyor.

Kanserden korunmada beslenmenin rolü giderek daha fazla araştırılıyor

Kanser, dünya genelinde önemli halk sağlığı sorunlarından biri olmaya devam ederken, hastalığın önlenmesine yönelik çalışmalar yalnızca erken tanı ve tarama programlarıyla sınırlı kalmıyor. Günlük yaşam alışkanlıklarının kanser riski üzerindeki etkileri de bilimsel araştırmaların önemli konuları arasında bulunuyor. Bu noktada beslenme, fiziksel aktivite, vücut ağırlığının korunması, sigara ve alkol kullanımından kaçınma gibi değiştirilebilir yaşam tarzı faktörleri öne çıkıyor.

Özellikle kanserden korunmak için nasıl beslenmeli, kansere karşı hangi besinler tüketilmeli, kanser riskini azaltan yiyecekler nelerdir, kanserden korunmak için ne yemeli gibi sorular toplumda giderek daha fazla merak ediliyor. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Bilimsel veriler herhangi bir besinin tek başına kanseri önlediğini veya kanseri tedavi ettiğini göstermiyor. Buna karşılık sebze, meyve, tam tahıllar ve baklagiller gibi bitkisel besinlerden zengin bir beslenme düzeninin sağlıklı vücut ağırlığının korunmasına katkıda bulunabileceği ve genel sağlık açısından yararlı olabileceği biliniyor. Bazı besinlerin içerdiği lif, vitamin, mineral, karotenoid, polifenol ve diğer fitokimyasalların kanser gelişimiyle ilişkili biyolojik mekanizmalar üzerindeki etkileri de araştırılmaya devam ediyor.

Dolayısıyla “kansere karşı besinler” ifadesi, kanseri ortadan kaldıran veya tedavi eden yiyecekler anlamına gelmiyor. Daha doğru yaklaşım, kanser riskinin azaltılmasını destekleyebilecek sağlıklı bir beslenme modelinden söz etmek.

Tek bir “kanser karşıtı besin” yok

Kanserden korunmaya yönelik beslenme konusunda yapılan en yaygın hatalardan biri, tek bir yiyeceğin olağanüstü koruyucu özelliklere sahip olduğunun düşünülmesi. Brokoli, domates, yaban mersini, zerdeçal veya yeşil çay zaman zaman “kanserle savaşan süper besinler” şeklinde tanımlanabiliyor. Ancak kanser çok sayıda genetik, çevresel ve yaşam tarzı faktörünün etkili olduğu karmaşık bir hastalık grubu. Bu nedenle tek bir yiyeceğin kanseri önlemesini beklemek bilimsel açıdan doğru değil.

Beslenme açısından daha anlamlı olan, tek tek ürünlere odaklanmak yerine kişinin genel beslenme düzenini değerlendirmek. Sebze ve meyvelerin çeşitlendirilmesi, tam tahılların tercih edilmesi, baklagillerin düzenli tüketilmesi, işlenmiş etin azaltılması, alkol tüketiminin sınırlandırılması veya tüketilmemesi ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması bu bütüncül yaklaşımın parçalarını oluşturuyor.

Kansere karşı tabak nasıl hazırlanmalı?

Sağlıklı beslenmenin en pratik yollarından biri tabağın içeriğine bakmak. Amerikan Kanser Araştırmaları Enstitüsü'nün yaklaşımında tabağın önemli bölümünün bitkisel besinlerden oluşması teşvik ediliyor. Sebzeler, meyveler, tam tahıllar ve baklagiller günlük beslenmenin merkezine yerleştirilirken hayvansal kaynaklı besinlerin daha sınırlı bir bölüm oluşturması öneriliyor. Bu yaklaşımın temel amacı yalnızca belirli vitamin veya mineralleri almak değil; lif, vitamin, mineral ve farklı fitokimyasalları aynı beslenme modeli içerisinde çeşitlendirmek.

Örneğin bir öğünde tabağın önemli bölümünü mevsim sebzeleri, salata ve tam tahıllar oluşturabilir. Bunlara kuru fasulye, mercimek veya nohut gibi baklagiller eklenebilir. Hayvansal protein tercih edilecekse porsiyon büyüklüğünün dengelenmesi düşünülebilir. Bu model aynı zamanda enerji yoğunluğu yüksek ancak besin değeri görece düşük gıdaların tüketiminin azaltılmasına da yardımcı olabilir.

Renkli sebze ve meyveler neden önemli?

“Kansere karşı nasıl beslenmeli?” sorusunun yanıtında sebze ve meyve çeşitliliği önemli bir yer tutuyor. Kırmızı domates, turuncu havuç, koyu yeşil ıspanak, mor üzüm, kırmızı çilek, yaban mersini, brokoli ve lahana gibi farklı renkteki bitkisel besinler farklı vitaminler, mineraller ve biyoaktif bileşikler içeriyor. Bu nedenle yalnızca bir veya iki çeşit sebzeye ağırlık vermek yerine farklı renklerden oluşan bir beslenme düzeni oluşturmak daha geniş bir besin öğesi çeşitliliği sağlayabilir. Sebze ve meyvelerin diğer önemli avantajlarından biri de sağlıklı vücut ağırlığının korunmasına yardımcı olabilmeleri. Fazla kilo ve obezitenin bazı kanser türlerinin gelişme riskindeki artışla ilişkili olduğu biliniyor. Bu nedenle kanserden korunmaya yönelik beslenme yalnızca “hangi yiyecek kanseri önler?” sorusuna indirgenmemeli; toplam enerji alımı ve vücut ağırlığı da dikkate alınmalı.

Folat nedir, hangi besinlerde bulunur?

Folat, B grubu vitaminlerinden biridir ve DNA sentezi, hücre bölünmesi ve yeni hücrelerin oluşması gibi önemli biyolojik süreçlerde görev alır. Doğal folat kaynakları arasında özellikle koyu yeşil yapraklı sebzeler ve baklagiller bulunur. Ispanak, marul, kuşkonmaz, fasulye, çeşitli baklagiller ve bazı meyveler günlük beslenme içerisinde folat sağlayabilir. Folatla zenginleştirilmiş tahıl ürünleri de bazı ülkelerde önemli folat kaynakları arasında bulunuyor. Folatın çeşitli kanser türleriyle ilişkisi araştırılmış olsa da bu noktada önemli bir ayrım yapılması gerekiyor. Besinlerden doğal olarak folat almak ile yüksek doz folik asit takviyesi kullanmak aynı şey değildir. Bu nedenle kanserden korunmak amacıyla kontrolsüz biçimde folik asit veya başka vitamin takviyeleri kullanmak yerine, gerekli durumlarda hekime danışılması önem taşıyor.

Folat açısından zengin besinler neler?

Folat alımını desteklemek için günlük beslenmede şu besinlere yer verilebilir:

-Ispanak ve diğer koyu yeşil yapraklı sebzeler
-Kuşkonmaz
-Fasulye ve diğer baklagiller
-Marul
-Ay çekirdeği
-Bazı meyveler
-Folatla zenginleştirilmiş tahıl ürünleri
-Yumurta

Ancak hiçbir besin yalnızca içerdiği folat nedeniyle “kanseri önleyen yiyecek” olarak değerlendirilmemeli. Buradaki temel amaç dengeli beslenme içerisinde yeterli mikro besin öğesi alımını sağlamak.

İşlenmiş et tüketimi neden tartışılıyor?

Kanser ve beslenme arasındaki ilişki incelendiğinde en fazla üzerinde durulan konulardan biri işlenmiş et tüketimi. Sosis, salam, sucuk, jambon ve benzeri ürünler; tuzlama, kürleme, fermantasyon, tütsüleme veya farklı yöntemlerle işlenebiliyor. İşlenmiş et tüketiminin özellikle kolorektal kanser riskiyle ilişkisi uzun süredir araştırılıyor. Bu nedenle sağlıklı beslenme önerilerinde işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılması önemli bir başlık olarak yer alıyor. Burada dikkat edilmesi gereken nokta “bir kez salam yedim, kanser olur muyum?” şeklinde bir neden-sonuç ilişkisi kurulmaması. Kanser riski tek bir öğün üzerinden belirlenmez. Risk değerlendirmesinde tüketim miktarı, sıklığı ve yıllar içerisindeki genel beslenme alışkanlıkları önem taşır.

Bu nedenle günlük veya sık işlenmiş et tüketimi yerine daha çeşitli protein kaynaklarının tercih edilmesi düşünülebilir.

Domates kanserden korur mu?

Domates denildiğinde akla gelen en önemli biyoaktif maddelerden biri likopen. Likopen, domatese karakteristik kırmızı rengini veren bir karotenoiddir. Domates ve domates ürünlerinin özellikle prostat kanseriyle ilişkisi üzerine çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bazı araştırmalar daha yüksek domates veya likopen tüketimini belirli kanser türlerinde daha düşük riskle ilişkilendirse de bu sonuçlar, “domates yemek kanseri önler” şeklinde yorumlanmamalı. Domatesin avantajı, sağlıklı bir beslenme düzenine kolaylıkla eklenebilmesi. Taze domatesin yanı sıra domates sosu, domates püresi ve salça gibi pişirilmiş domates ürünleri de likopen sağlayabilir.

Burada da önemli olan tek bir besine odaklanmak yerine domatesi sebze ve meyve çeşitliliğinin bir parçası haline getirmek.

Likopen nedir?

Likopen, domates başta olmak üzere bazı kırmızı ve pembe renkli bitkisel besinlerde bulunan doğal bir karotenoid pigmenttir. Antioksidan özellikleri nedeniyle likopenin hücresel süreçler üzerindeki etkileri uzun yıllardır araştırılıyor. Ancak likopen içeren bir besinin tüketilmesi ile likopen takviyesi kullanılması aynı şey değildir. Bu nedenle yalnızca kanserden korunma amacıyla yüksek doz likopen takviyesi kullanılmasına yönelik kararların sağlık profesyonelleriyle değerlendirilmesi gerekir.

Yeşil çay kansere karşı koruyucu mu?

Yeşil çay, “kansere karşı beslenme” konusunda internette en sık karşılaşılan yiyecek ve içeceklerden biri. Yeşil çayın içerisinde polifenoller başta olmak üzere çeşitli biyoaktif bileşikler bulunuyor. Laboratuvar ve deneysel araştırmalarda bu maddelerin hücresel süreçler üzerindeki etkileri inceleniyor. Kolon, meme, prostat, karaciğer ve akciğer kanseri gibi farklı kanser türleriyle yeşil çay tüketimi arasındaki ilişki üzerine de çalışmalar bulunuyor. Ancak laboratuvar ortamında elde edilen bir sonucun doğrudan insanlarda kanserin önlenebileceği anlamına gelmediğinin altını çizmek gerekiyor. Bugünkü bilimsel veriler, yeşil çayın kanseri tedavi ettiğini veya tek başına kanserden koruduğunu söylemek için yeterli değil. Bu nedenle yeşil çay sağlıklı bir beslenme düzeni içerisinde tüketilebilecek bir içecek olarak değerlendirilebilir ancak kanser tedavisinin alternatifi değildir.

Üzümdeki resveratrol neden araştırılıyor?

Kırmızı ve mor üzüm, kanser araştırmalarında sık gündeme gelen resveratrol adlı bir polifenol içeriyor. Resveratrolün antioksidan ve antiinflamatuar özellikleri bulunuyor. Laboratuvar araştırmalarında resveratrolün hücre hasarı, inflamasyon ve kanser gelişimiyle ilişkili bazı mekanizmalar üzerindeki etkileri inceleniyor. Ancak bu noktada da deneysel çalışmalar ile insanlardaki klinik sonuçları birbirinden ayırmak gerekiyor. Üzüm tüketmenin veya resveratrol takviyesi almanın kanseri tedavi ettiği gösterilmiş değil. Dolayısıyla üzüm, meyve çeşitliliğinin bir parçası olarak değerlendirilebilir; fakat “kanser ilacı” gibi sunulmamalı.

Alkol ile kanser arasındaki ilişki neden önemli?

Kanserden korunmaya yönelik beslenme söz konusu olduğunda yalnızca yenilen gıdalara değil, içeceklere de dikkat etmek gerekiyor. Alkol tüketimi çeşitli kanser türleriyle ilişkilendiriliyor. Ağız, boğaz, gırtlak, yemek borusu, karaciğer ve meme kanserlerinin yanı sıra kolorektal kanser açısından da alkol tüketimi önemli bir risk faktörü olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle “kanserden korunmak için hangi besinleri tüketmeliyim?” sorusuna yanıt aranırken, yalnızca faydalı olduğu düşünülen besinleri artırmak yeterli değil. Kanser riskini artırabilecek alışkanlıkların azaltılması da aynı derecede önemli. Başka bir ifadeyle tabağa brokoli veya domates eklemek, düzenli alkol tüketiminin oluşturduğu riski ortadan kaldırmaz. Kanserden korunmaya yönelik beslenme yaklaşımı bir bütün olarak ele alınmalı.

Su içmek kanserden korur mu?

Su, insan vücudunun temel ihtiyaçlarından biri. Yeterli sıvı alımı böbreklerin ve üriner sistemin normal işleyişi dahil pek çok fizyolojik süreç açısından önem taşıyor. WebMD'nin aktardığı yaklaşımda yeterli su tüketiminin idrarı seyrelterek potansiyel zararlı maddelerin mesane ile temas süresinin azaltılmasına yardımcı olabileceğine dikkat çekiliyor. Ancak buradan “çok su içmek kanseri önler” sonucu çıkarılmamalı.

Su tüketimi sağlıklı yaşamın temel parçalarından biri olmakla birlikte kişinin sıvı ihtiyacı yaşına, vücut ağırlığına, fiziksel aktivitesine, hava koşullarına, beslenmesine ve sağlık durumuna göre değişebilir. Özellikle kalp veya böbrek hastalığı gibi sıvı tüketiminin sınırlandırılması gereken durumlarda kişisel öneriler için hekime danışılması gerekir.

1. Kanserden koruyucu beslenme, tek bir “mucize besine” değil; sebze, meyve, tam tahıl ve baklagillerden zengin genel bir beslenme düzenine dayanır.

2. Hiçbir besinin tek başına kanseri önlediği veya mevcut kanseri tedavi ettiği bilimsel olarak gösterilmiş değildir.

3. Likopen, özellikle domateste bulunan ve antioksidan özellikleri nedeniyle kanser araştırmalarında incelenen doğal bir karotenoiddir.

4. Resveratrol, özellikle kırmızı ve mor üzümde bulunan, antioksidan ve antiinflamatuar özelliklere sahip bir polifenoldür.

5. Folat, DNA sentezi ve hücre bölünmesinde görev alan, özellikle yeşil yapraklı sebzeler ve baklagillerde bulunan bir B vitaminidir.

6. İşlenmiş et; tuzlama, kürleme, fermantasyon, tütsüleme veya benzeri yöntemlerle işlenmiş et ürünlerini ifade eder ve yüksek tüketimi özellikle kolorektal kanser riski açısından önem taşır.

7. Turpgiller; brokoli, karnabahar, lahana ve Brüksel lahanası gibi sebzeleri kapsayan ve biyoaktif bitkisel bileşikler açısından zengin bir sebze grubudur.

8. Kanser riskini azaltmaya yönelik beslenmede sağlıklı vücut ağırlığının korunması, yalnızca belirli besinleri tüketmek kadar önemlidir.

9. Alkol tüketimi çeşitli kanser türleri açısından değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir ve kanserden korunma yaklaşımında azaltılması önem taşır.

10. Antioksidan içeren bir besinin laboratuvar ortamında kanser hücreleri üzerinde etkili bulunması, o besinin insanlarda kanseri önlediği veya tedavi ettiği anlamına gelmez.

Fasulye ve baklagiller neden öne çıkıyor?

Kanserden korunmaya yönelik sağlıklı beslenme modellerinde fasulye, mercimek, nohut ve diğer baklagiller önemli bir yere sahip. Bunun temel nedenlerinden biri, baklagillerin bitkisel protein sağlamalarının yanı sıra lif ve çeşitli fitokimyasallar içermesi. Fasulyede bulunan bazı bitkisel bileşenlerin hücreleri çeşitli hasarlara karşı koruyabilecek mekanizmalar üzerindeki etkileri laboratuvar ortamında araştırılıyor. Deneysel çalışmalarda bazı bileşenlerin tümör gelişimiyle ilişkili süreçleri etkileyebileceğine ilişkin bulgular elde edilmiş olsa da bu sonuçların “fasulye kanseri önler” veya “fasulye kanser hücrelerini yok eder” şeklinde yorumlanması doğru değil. Baklagillerin kanserden korunmaya yönelik beslenmedeki asıl avantajlarından biri yüksek lif içeriği.

Beslenme düzeninde yeterli lif bulunması bağırsak sağlığı açısından önem taşıyor. Lifli besinler bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine, dışkı hacminin artmasına ve sindirim sisteminin normal işlevlerinin sürdürülmesine yardımcı oluyor. Ayrıca fasulye ve diğer baklagiller, işlenmiş et gibi bazı hayvansal protein kaynaklarının yerine kullanılabilecek alternatifler arasında yer alıyor. Bu nedenle haftalık beslenme planına kuru fasulye, mercimek, nohut, barbunya ve benzeri baklagilleri dahil etmek hem bitkisel protein hem de lif alımının artırılmasına katkı sağlayabilir.

Brokoli kanserden korur mu?

“Brokoli kanseri önler mi?” ve “Brokoli kanser hücrelerini öldürür mü?” soruları kansere karşı beslenme konusunda en fazla merak edilen başlıklar arasında bulunuyor. Brokoli; karnabahar, lahana, Brüksel lahanası, kara lahana ve Çin lahanası gibi sebzelerle birlikte turpgiller ailesinde yer alıyor. Turpgil sebzeler çeşitli vitamin, mineral, lif ve fitokimyasallar içeriyor. Özellikle glukozinolat adı verilen kükürt içeren bileşikler bilimsel araştırmaların dikkatini çekiyor. Bu bileşikler sebzeler doğrandığında, çiğnendiğinde ve sindirildiğinde farklı biyolojik olarak aktif maddelere dönüşebiliyor. Bu maddelerin hücre metabolizması, inflamasyon, oksidatif stres ve kanser gelişiminde rol oynayabilecek çeşitli mekanizmalar üzerindeki etkileri araştırılıyor. Laboratuvar çalışmalarında turpgillerde bulunan bazı bileşiklerin kanser gelişimiyle ilişkili süreçleri etkileyebildiğine yönelik bulgular bulunuyor. Ancak insanlarda yapılan araştırmaların sonuçları her zaman aynı yönde değil. Dolayısıyla brokoli kanser tedavisi değildir ve mevcut kanseri ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte brokoli, besin değeri yüksek bir sebze olması nedeniyle sağlıklı ve çeşitli bir beslenme düzeninin değerli parçalarından biri olabilir.

Brokoli, karnabahar ve lahana aynı grupta

Kanserden korunmaya yönelik beslenme araştırmalarında yalnızca brokoli değil, turpgiller ailesinin tamamı dikkat çekiyor.

Bu grupta başlıca:

-Brokoli
-Karnabahar
-Beyaz lahana
-Kırmızı lahana
-Brüksel lahanası
-Kara lahana
-Çin lahanası gibi sebzeler bulunuyor.

Bu sebzelerin farklı çeşitlerini tüketmek, beslenmedeki vitamin, mineral, lif ve fitokimyasal çeşitliliğini artırabilir. Özellikle tek bir sebzeyi sürekli tüketmek yerine sebze çeşitliliğini artırmak, sağlıklı beslenmenin temel ilkelerinden biri.

Koyu yeşil yapraklı sebzeler neden önemli?

Ispanak, pazı, marul, kara lahana ve çeşitli koyu yeşil yapraklı sebzeler sağlıklı beslenme modellerinin vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Bu sebzeler folat, karotenoidler, lif ve çeşitli mikro besin öğeleri açısından değerli kaynaklar. Koyu yeşil yapraklı sebzelerde bulunan bazı bileşenlerin ağız, gırtlak, pankreas, akciğer, deri ve mide kanseri gibi farklı kanser türleriyle ilişkisi üzerine araştırmalar yapılmış durumda. Ancak burada da temel bilimsel kural değişmiyor: Bir besinin belirli vitaminler, antioksidanlar veya fitokimyasallar içermesi, o besinin tek başına kanseri önlediği anlamına gelmiyor. Sebzelerin potansiyel faydaları daha çok uzun vadeli ve dengeli bir beslenme modelinin parçası olarak değerlendirilmeli.

Ispanak kansere iyi gelir mi?

“Ispanak kansere iyi gelir mi?” sorusunun doğru yanıtı, “iyi gelmek” ifadesinden ne anlaşıldığına bağlı. Ispanak kanseri tedavi eden bir besin değil. Kanser tedavisinin yerine kullanılması mümkün değil. Bununla birlikte ıspanak; folat, lif, karotenoidler, vitaminler ve mineraller içeren besin değeri yüksek bir sebze. Bu nedenle ıspanak ve diğer koyu yeşil yapraklı sebzelerin düzenli ve çeşitli beslenme içerisinde tüketilmesi genel sağlıklı beslenme yaklaşımının bir parçası olabilir. Önemli olan “kanseri hangi yiyecek öldürür?” sorusuna yanıt aramak yerine uzun vadede sağlığı destekleyen beslenme alışkanlıkları oluşturmak.

Zerdeçal ve kurkumin neden bu kadar konuşuluyor?

Son yıllarda kanser ve beslenme konusunda en fazla gündeme gelen baharatlardan biri zerdeçal. Zerdeçalın karakteristik sarı renginin oluşmasında rol oynayan başlıca bileşenlerden biri kurkumin. Kurkuminin antioksidan ve inflamasyonla ilişkili mekanizmalar üzerindeki etkileri nedeniyle kanser araştırmalarında da incelendiği biliniyor. Laboratuvar ortamında yapılan araştırmalarda kurkuminin kanser hücrelerinin çoğalması, hücresel sinyal mekanizmaları ve kanserin gelişimiyle ilişkili bazı biyolojik süreçleri etkileyebileceğine ilişkin sonuçlar elde edildi. Fakat bu noktada çok önemli bir bilimsel ayrım bulunuyor.

Bir maddenin laboratuvar ortamında kanser hücreleri üzerinde etki göstermesi, aynı maddenin bir baharat olarak tüketildiğinde insan vücudunda aynı etkiyi göstereceği anlamına gelmiyor. Laboratuvar deneylerinde kullanılan konsantrasyonlar, insan vücudundaki emilim, metabolizma ve biyoyararlanım gibi faktörler gerçek yaşam koşullarından farklı olabiliyor. Bu nedenle “zerdeçal kanseri tedavi eder” veya “kurkumin kanser hücrelerini öldürür” şeklindeki kesin ifadeler mevcut bilimsel kanıtların ötesine geçiyor.

Zerdeçal kanser tedavisinin yerine kullanılabilir mi?

Hayır. Zerdeçal veya kurkumin, cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler veya hekim tarafından planlanan diğer onkolojik tedavilerin alternatifi değildir. Ayrıca “doğal” olması bir ürünün her dozda güvenli olduğu anlamına gelmez. Özellikle yüksek doz bitkisel ürünler ve konsantre takviyeler bazı ilaçlarla etkileşime girebilir. Kanser tedavisi gören kişilerin kurkumin veya diğer bitkisel takviyeleri kullanmadan önce tedavilerini yürüten sağlık profesyonellerine danışmaları önem taşıyor. Etin yalnızca miktarı değil, pişirme yöntemi de önemli Kanserden korunmaya yönelik beslenmede çoğunlukla “ne yediğimiz” konuşuluyor. Ancak bazı durumlarda yiyeceklerin nasıl pişirildiği de önem taşıyabiliyor. Özellikle etin çok yüksek sıcaklıklarda ve doğrudan ateşle temas edecek şekilde pişirilmesi sırasında bazı kimyasal bileşikler oluşabiliyor.

Etin yüksek sıcaklıkta kızartılması, mangalda yoğun biçimde yakılması veya yüzeyinin kömürleşecek kadar pişirilmesi bu açıdan araştırılan yöntemler arasında. Etin kas dokusunda bulunan bazı maddeler yüksek sıcaklığa maruz kaldığında heterosiklik aminler olarak bilinen bileşiklerin oluşmasına yol açabiliyor. Yağın ateş üzerine damlamasıyla oluşan duman da polisiklik aromatik hidrokarbonların yiyecek yüzeyine ulaşmasına neden olabiliyor. Bu bileşiklerin kanser gelişimiyle ilişkili mekanizmalar üzerindeki etkileri araştırılıyor.

Mangal yapmak kanser yapar mı?

Bu soru özellikle Türkiye'de sık soruluyor. Tek bir kez mangalda et tüketmek ile düzenli olarak çok yüksek sıcaklıkta, yanmış veya kömürleşmiş et tüketmek aynı risk çerçevesinde değerlendirilmemeli. Kanser riski çoğunlukla uzun yıllar boyunca devam eden maruziyetlerin ve çok sayıda faktörün bir araya gelmesiyle şekilleniyor. Bununla birlikte etin aşırı derecede yakılmaması ve kömürleşmiş kısımların tüketilmemesi daha uygun bir yaklaşım. Haşlama, buharda pişirme veya daha kontrollü sıcaklıklarda pişirme gibi yöntemlerde yüksek sıcaklıkla ilişkili bazı bileşiklerin oluşumu daha düşük olabilir.

Çilek ve ahududunun içeriğinde ne var?

Çilek ve ahududu, kansere karşı beslenme araştırmalarında ele alınan meyveler arasında. Bu meyvelerde bulunan önemli fitokimyasallardan biri ellagik asit. Ellagik asit antioksidan özelliklere sahip bir polifenol olarak biliniyor. Laboratuvar çalışmalarında bu bileşiğin hücresel hasar ve kanser gelişimiyle ilişkili çeşitli mekanizmalar üzerindeki etkileri araştırılıyor. Çilek ve ahududu ayrıca lif, vitamin ve başka bitkisel bileşikler de içeriyor. Fakat ellagik asit içermeleri, bu meyvelerin kanseri tedavi ettiği anlamına gelmiyor. Çilek ve ahududu, farklı renklerde meyve tüketme yaklaşımının bir parçası olarak günlük veya haftalık beslenme düzenine eklenebilir.

Yaban mersini neden “antioksidan deposu” olarak biliniyor?

Yaban mersini, yoğun rengi nedeniyle antosiyaninler başta olmak üzere çeşitli polifenoller açısından dikkat çeken meyvelerden biri. Antioksidanların temel özelliklerinden biri oksidatif süreçlerle ilişkili hücresel hasarın kontrolünde rol oynayan mekanizmalara katkıda bulunmaları. Bu nedenle yaban mersininin içerdiği bileşenlerin sağlık üzerindeki etkileri uzun süredir araştırılıyor. Ancak “antioksidan içeriyor” ifadesi ile “kanseri önlüyor” ifadesi aynı anlama gelmiyor. Bu ayrım özellikle internetteki sağlık bilgilerinin değerlendirilmesi açısından önemli. Bir besinin antioksidan kapasitesinin yüksek olması, o besinin insan vücudunda tümör oluşumunu kesin olarak engellediğini göstermez. Yaban mersini; meyve çeşitliliğini artıran, lif ve çeşitli mikro besin öğeleri sağlayan sağlıklı seçeneklerden biri olarak değerlendirilebilir.

Kanser hücreleri şekerle mi beslenir?

Kanser ve beslenme konusunda internette en sık karşılaşılan iddialardan biri şu:

“Şeker kanser hücrelerini besler.”

Bu ifade önemli ölçüde basitleştirilmiş ve yanlış anlaşılmaya açık. Vücuttaki hücreler enerji üretmek için glikoz kullanabilir. Buna kanser hücreleri de dahildir. Ancak glikoz yalnızca kanser hücrelerine özgü bir enerji kaynağı değildir; normal hücreler de glikoza ihtiyaç duyar. Bu nedenle beslenmeden bütün karbonhidratları veya şekeri çıkarmanın kanser hücrelerini “aç bırakarak” kanseri ortadan kaldırdığı şeklindeki yaklaşım bilimsel olarak desteklenmiyor. Vücut, yiyeceklerden doğrudan karbonhidrat alınmasa bile ihtiyaç duyduğu glikozu belirli metabolik yollarla üretebilir. Dolayısıyla “şekeri tamamen kesersen kanser hücreleri ölür” iddiası doğru değildir.

Peki fazla şeker neden sınırlandırılmalı?

Şekerin kanserle ilişkisi daha farklı ve dolaylı bir mekanizma üzerinden değerlendiriliyor. Şeker ilavesi yüksek yiyecek ve içeceklerin fazla tüketilmesi toplam kalori alımını artırabilir. Özellikle şekerli içecekler, tatlılar ve enerji yoğunluğu yüksek işlenmiş gıdaların sık tüketilmesi zaman içerisinde kilo artışına katkıda bulunabilir. Fazla kilo ve obezite ise çeşitli kanser türleri açısından önemli risk faktörleri arasında değerlendiriliyor. Dolayısıyla mesele “şeker kanser hücresini doğrudan besliyor” şeklinde basit bir mekanizma değil.

Daha doğru zincir şu şekilde düşünülebilir:

Aşırı şeker ve yüksek kalorili beslenme → fazla enerji alımı → kilo artışı ve obezite riskinin yükselmesi → bazı kanser türlerinin riskinde artış. Bu nedenle kanserden korunmaya yönelik sağlıklı beslenmede ilave şeker tüketiminin sınırlandırılması önem taşıyor.

Kanserden korunmak için şekeri tamamen bırakmak gerekir mi?

Genel nüfus açısından bütün karbonhidratların veya meyve gibi doğal şeker içeren besinlerin diyetten çıkarılması gerektiğini gösteren bir kanıt bulunmuyor. Meyveler yalnızca doğal şeker içermez; aynı zamanda lif, vitaminler, mineraller ve çeşitli fitokimyasallar sağlar. Bu nedenle bir porsiyon meyve ile şeker ilavesi yüksek bir gazlı içeceği yalnızca “ikisi de şeker içeriyor” diyerek aynı kategoride değerlendirmek beslenme açısından doğru değil. 

Asıl dikkat edilmesi gereken kaynaklardan bazıları:

Şekerli gazlı içecekler, aşırı şeker eklenmiş içecekler, şekerlemeler, yoğun şeker içeren tatlılar ve besin değeri düşük ancak enerji yoğunluğu yüksek ultra işlenmiş ürünler.

Meyve yemek kanser hücrelerini besler mi?

Bu da sosyal medyada sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri. Meyvelerin içerisinde fruktoz ve glikoz gibi doğal şekerler bulunabilir. Ancak meyve aynı zamanda lif, vitamin, mineral, su ve çeşitli fitokimyasallar içerir. Bu nedenle bütün meyvelerin yalnızca şeker içerikleri üzerinden değerlendirilmesi doğru değildir. Kanserden korunmaya yönelik genel sağlıklı beslenme modellerinde meyveler önemli bir yere sahiptir.

Kanser tanısı almış ve aktif tedavi gören kişilerde ise iştahsızlık, kilo kaybı, diyabet, gastrointestinal sorunlar veya tedavinin yan etkileri gibi özel durumlar söz konusu olabileceğinden kişisel beslenme planının onkoloji ekibi ve gerektiğinde diyetisyen tarafından düzenlenmesi daha uygun olur.

Kanserden korunmak için vitamin takviyesi alınmalı mı?

“Kansere karşı vitamin”, “kanserden koruyan takviye” ve “en güçlü antioksidan takviyesi” gibi ifadeler internette oldukça sık aranıyor. Besin öğelerinin öncelikle yiyeceklerden alınması, kanserden korunmak amacıyla kontrolsüz takviyelere güvenilmemesi gerekiyor. Vitamin ve mineraller insan sağlığı için gerekli. Ancak bir besin öğesinin gerekli olması, yüksek dozunun daha faydalı olduğu anlamına gelmez. Örneğin günlük ihtiyacı karşılayan bir vitaminin dozunu birkaç kat artırmak otomatik olarak kanser riskini azaltmaz. Bazı takviyelerin yüksek dozlarda kullanılması istenmeyen etkilere yol açabilir.

Antioksidan takviyeleri kanseri önler mi?

Antioksidanlar konusunda da benzer bir yanlış anlaşılma bulunuyor. Sebze ve meyvelerin sağlık açısından yararlı olması, içerdikleri antioksidan maddelerin yüksek doz takviye formunda alınmasının aynı etkiyi göstereceği anlamına gelmez. Bir bütün meyvenin içerisinde lif, vitaminler, mineraller, polifenoller ve çok sayıda farklı biyoaktif madde birlikte bulunur. Bir kapsülde ise bunlardan yalnızca biri veya birkaçı yüksek konsantrasyonda bulunabilir. Dolayısıyla “sebze ve meyveler yararlıysa antioksidan hapı daha da yararlı olmalı” şeklinde bir çıkarım bilimsel olarak doğru değil. Özellikle kanser tedavisi gören kişilerin antioksidan, bitkisel ürün, vitamin veya mineral takviyelerini hekimlerine danışmadan kullanmaması önemli. Bazı ürünler kullanılan ilaçlarla veya tedavilerle etkileşime girebilir.

Kansere karşı beslenmede “doğal” her zaman güvenli anlamına gelmiyor

Kanser söz konusu olduğunda hastalar ve yakınları doğal yöntemlere yönelebiliyor. “Bitkisel olduğu için zararsızdır” düşüncesi ise önemli bir yanılgı. Bitkisel ürünlerin içerisinde de biyolojik olarak aktif maddeler bulunur. Bu maddeler bazı ilaçların emilimini, metabolizmasını veya vücuttan atılımını etkileyebilir. Özellikle konsantre ekstraktlar ve yüksek doz takviyeler, günlük beslenmede kullanılan normal miktardaki bir baharat veya yiyecekten oldukça farklı olabilir. Örneğin yemeğe zerdeçal eklemek ile yüksek doz kurkumin kapsülü almak aynı maruziyet değildir. Bu nedenle kanser hastalarının kullandıkları bitkisel ürünleri, vitaminleri ve takviyeleri tedavilerini yürüten sağlık ekibinden gizlememesi önem taşıyor.

Kanserden korunmada asıl hedef: Tek besin değil, beslenme modeli

Domates mi daha iyi, brokoli mi? Yaban mersini mi, üzüm mü? Yeşil çay mı, zerdeçal mı? Aslında kanserden korunmaya yönelik beslenmenin temel mesajı bu karşılaştırmaların ötesinde. Bilimsel açıdan daha anlamlı soru şu:

Uzun yıllar boyunca nasıl bir beslenme düzeni uygulanıyor?

Sebze ve meyvelerden zengin, baklagillerin ve tam tahılların düzenli yer aldığı, işlenmiş etlerin sınırlı tutulduğu, ilave şeker ve enerji yoğunluğu yüksek gıdaların aşırı tüketilmediği bir beslenme modeli; tek bir “süper gıdaya” odaklanmaktan daha bütüncül bir yaklaşım sunuyor. Buna fiziksel aktivite ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması gibi yaşam tarzı alışkanlıklarının eklenmesi gerekiyor. Çünkü kanserden korunma yalnızca tabağa ne konulduğuyla açıklanamayacak kadar kapsamlı bir konu.

“Kanser hücrelerini öldüren yiyecek” var mı?

İnternette en fazla aranan sorulardan biri “Kanser hücrelerini hangi yiyecek öldürür?” sorusu.

Bilimsel açıdan yanıt net:

Herhangi bir yiyeceğin insan vücudundaki kanser hücrelerini ortadan kaldırdığı ve kanseri tedavi ettiği gösterilmiş değildir. Laboratuvar ortamında belirli bir bitkisel bileşiğin kanser hücrelerinin çoğalmasını yavaşlatması veya hücre ölümünü tetiklemesi mümkün olabilir. Ancak laboratuvar kabındaki hücrelere doğrudan belirli konsantrasyonda bir madde uygulanması ile aynı maddenin yiyecek olarak tüketilmesi birbirinden tamamen farklı koşullardır. İnsan vücudunda madde önce sindirilir, emilir, metabolize edilir ve dokulara ulaşır. Bu nedenle laboratuvar sonuçlarının doğrudan “bu besin kanseri öldürüyor” başlığıyla aktarılması yanıltıcı olabilir.

Kanserden korunmak için ne yemeli?

Kanser riskini tamamen ortadan kaldırabilecek bir beslenme programı bulunmuyor. Ancak genel sağlığı destekleyen ve kanserden korunma stratejileriyle uyumlu bir beslenme düzeninde şu yaklaşım öne çıkıyor:

Sebzeleri çeşitlendirin: Özellikle koyu yeşil yapraklı sebzeler ve brokoli, lahana, karnabahar gibi turpgillere yer verilebilir.

Meyve çeşitliliğini artırın: Çilek, ahududu, yaban mersini, üzüm ve farklı mevsim meyveleri tüketilebilir.

Baklagilleri unutmayın: Fasulye, mercimek, nohut ve barbunya lif ve bitkisel protein sağlayabilir.

Tam tahılları tercih edin: Lif alımını artırmak amacıyla rafine tahılların yerine uygun ölçülerde tam tahıllar tercih edilebilir.

İşlenmiş eti sınırlandırın: Salam, sosis, jambon ve benzeri işlenmiş et ürünlerinin tüketim sıklığı azaltılabilir.

İlave şekeri kontrol edin: Özellikle şekerli içecekler ve enerji yoğunluğu yüksek işlenmiş ürünlerin aşırı tüketiminden kaçınılabilir.

Alkol tüketimini gözden geçirin: Alkol çeşitli kanser türleriyle ilişkilendirildiği için kanser riskinin azaltılması açısından önemli bir başlık.

Yeterli sıvı alın: Su, sağlıklı beslenmenin ve normal vücut fonksiyonlarının temel unsurlarından biri.

Pişirme yöntemlerine dikkat edin: Etlerin aşırı yüksek sıcaklıkta yakılması ve kömürleştirilmesinden kaçınılabilir.

Takviyeler yerine besin çeşitliliğine odaklanın: Vitamin, mineral ve fitokimyasalları mümkün olduğunca dengeli beslenme yoluyla almak öncelikli yaklaşım olmalı.

Kansere karşı beslenmede en büyük hata: “Mucize gıda” aramak

Bir gün brokoli, ertesi gün zerdeçal, başka bir gün yaban mersini “kanseri bitiren besin” başlığıyla gündeme gelebiliyor. Bu yaklaşım hem bilimsel gerçekliği basitleştiriyor hem de kanser hastaları açısından tehlikeli olabilecek beklentiler oluşturabiliyor. Beslenme kanserden korunmanın ve kanser tedavisi sırasında genel sağlık durumunun desteklenmesinin önemli parçalarından biri olabilir. Ancak beslenme, kanser tedavisinin kendisi değildir. Bu nedenle kanserden korunma konusunda “ne kadar çok süper gıda tüketirsem o kadar korunurum” yaklaşımı yerine sürdürülebilir bir beslenme düzeni oluşturmak daha doğru.

Tabağın tamamına bakmak gerekiyor

Kanserden korunmaya yönelik beslenmede tek bir besinin öne çıkarılması yerine bütün beslenme modelinin değerlendirilmesi gerekiyor. Domatesteki likopen, üzümdeki resveratrol, zerdeçaldaki kurkumin, çilek ve ahudududaki ellagik asit, koyu yeşil yapraklı sebzelerdeki folat ve karotenoidler ile turpgillerdeki çeşitli biyoaktif bileşikler bilimsel araştırmaların ilgi alanında. Ancak bu bileşiklerin araştırılıyor olması, onları içeren besinlerin kanseri tedavi ettiği anlamına gelmiyor.

Kanser riskini azaltmaya yönelik beslenmede daha güçlü mesaj oldukça basit:

Tabağı çeşitlendirmek, bitkisel besinlere daha fazla yer vermek, işlenmiş et ve enerji yoğunluğu yüksek gıdaları sınırlandırmak, alkol tüketimini azaltmak veya tüketmemek ve sağlıklı vücut ağırlığını korumak. Sağlıklı beslenme tek başına kanseri tamamen engelleyemez. Genetik özellikler, yaş, çevresel maruziyetler, tütün kullanımı, alkol, fiziksel aktivite ve birçok başka faktör kanser riskini etkileyebilir. Ancak değiştirilebilir yaşam tarzı faktörlerinin iyileştirilmesi, genel sağlığın korunması açısından kişinin atabileceği önemli adımlar arasında yer alıyor.

Kansere Karşı Beslenme Hakkında En Çok Sorulan Sorular

1. Kanserden korunmak için ne yemeli?

Sebze, meyve, tam tahıl ve baklagillerden zengin, çeşitli ve dengeli bir beslenme modeli tercih edilebilir. Brokoli, lahana, karnabahar, koyu yeşil yapraklı sebzeler, domates, fasulye ve farklı renklerde meyveler bu model içerisinde yer alabilir. Tek bir besinin kanseri önlediğini düşünmek yerine genel beslenme düzenine odaklanmak daha doğru.

2. Kanser hücrelerini öldüren yiyecek var mı?

Hayır. Herhangi bir yiyeceğin insan vücudundaki kanser hücrelerini tek başına yok ettiği ve kanseri tedavi ettiği bilimsel olarak gösterilmiş değil. Bazı besin bileşenlerinin laboratuvar ortamında kanser hücreleri üzerindeki etkileri araştırılıyor ancak bu sonuçlar doğrudan insanlardaki tedavi etkisi anlamına gelmiyor.

3. Brokoli kanseri önler mi?

Brokoli lif, vitamin ve çeşitli fitokimyasallar içeren turpgil bir sebzedir. İçerdiği bazı bileşiklerin kanser gelişimiyle ilişkili mekanizmalar üzerindeki etkileri araştırılıyor. Ancak brokolinin tek başına kanseri önlediğini veya tedavi ettiğini söylemek mümkün değil.

4. Domates kanserden korur mu?

Domates, likopen adı verilen bir karotenoid içerir. Domates ve likopen tüketimiyle bazı kanser türleri arasındaki ilişki bilimsel araştırmalara konu olmuştur. Bununla birlikte domates tek başına kanserden koruyan bir ilaç olarak değerlendirilmemeli.

5. Zerdeçal kanseri tedavi eder mi?

Hayır. Zerdeçalda bulunan kurkumin laboratuvar araştırmalarında inceleniyor ancak zerdeçal veya kurkuminin kanseri tedavi ettiği gösterilmiş değildir. Kanser tedavilerinin yerine kullanılmamalıdır.

6. Yeşil çay kanser hücrelerini öldürür mü?

Yeşil çayda bulunan bazı polifenollerin kanserle ilişkili hücresel süreçler üzerindeki etkileri laboratuvar ortamında araştırılıyor. Ancak yeşil çayın insanlarda kanseri tedavi ettiğini veya kanser hücrelerini ortadan kaldırdığını gösteren yeterli kanıt bulunmuyor.

7. Şeker kanser hücrelerini besler mi?

Kanser hücreleri glikoz kullanabilir ancak normal hücreler de enerji için glikoz kullanır. Şekeri veya bütün karbonhidratları keserek kanser hücrelerini aç bırakıp kanseri tedavi etmek mümkün değildir. Aşırı ilave şeker tüketiminin temel sorunu fazla kalori ve kilo artışına katkıda bulunabilmesidir.

8. Kanserden korunmak için şeker tamamen bırakılmalı mı?

Genel nüfus için meyve dahil bütün doğal karbonhidrat kaynaklarını ortadan kaldırmayı destekleyen bir kanıt yok. İlave şeker ve besin değeri düşük, yüksek kalorili ürünlerin aşırı tüketiminin sınırlandırılması ise sağlıklı beslenme açısından önemlidir.

9. Meyve kanser hücrelerini besler mi?

Meyvelerin içerdiği doğal şeker nedeniyle meyveleri tamamen diyetten çıkarmak gerektiği düşüncesi doğru değildir. Bütün meyveler aynı zamanda lif, vitamin, mineral ve çeşitli bitkisel bileşikler içerir.

10. Kanserden korunmak için hangi sebzeler tüketilebilir?

Brokoli, karnabahar, lahana, Brüksel lahanası, ıspanak, pazı ve diğer farklı renklerde sebzeler dengeli beslenme içerisinde tercih edilebilir. Buradaki temel nokta tek bir sebzeyi çok fazla tüketmek değil, sebze çeşitliliğini artırmaktır.

11. Kanserden korunmak için hangi meyveler tercih edilebilir?

Çilek, ahududu, yaban mersini, üzüm ve farklı mevsim meyveleri sağlıklı beslenme içerisinde yer alabilir. Meyvelerin kanseri tedavi ettiği düşünülmemeli; faydaları genel beslenme düzeni içerisinde değerlendirilmelidir.

12. Hangi yiyecekler kanser riskini artırabilir?

Kanser riski tek bir yiyecekle açıklanamaz. Bununla birlikte özellikle işlenmiş et tüketimi ve genel olarak sağlıksız vücut ağırlığına katkıda bulunan uzun süreli dengesiz beslenme modelleri önem taşır. Alkol tüketimi de çeşitli kanser türleriyle ilişkilidir.

13. Salam ve sosis kanser yapar mı?

Kanser riski tek bir salam veya sosis tüketimi üzerinden değerlendirilmez. Ancak işlenmiş etlerin düzenli ve yüksek miktarda tüketimi özellikle kolorektal kanser açısından üzerinde durulan bir risk faktörüdür. Bu nedenle tüketimin sınırlandırılması önerilir.

14. Mangalda et yemek kanser riskini artırır mı?

Etin çok yüksek sıcaklıklarda, özellikle yanacak veya kömürleşecek kadar pişirilmesi sırasında bazı potansiyel olarak zararlı bileşikler oluşabilir. Bu nedenle etlerin aşırı yakılmaması ve pişirme yöntemlerinin çeşitlendirilmesi uygun olabilir.

15. Kanserden korunmak için vitamin kullanmak gerekir mi?

Genel olarak besin öğelerinin dengeli beslenme yoluyla alınması önceliklidir. Kanserden korunmak amacıyla gelişigüzel yüksek doz vitamin veya antioksidan takviyesi kullanılmamalıdır. Kişisel eksiklik veya tıbbi gereksinim bulunuyorsa takviye kullanımı sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir.

16. Kanser hastaları bitkisel takviye kullanabilir mi?

Bitkisel ürünler ve takviyeler kullanılan ilaçlarla etkileşime girebilir. Bu nedenle aktif kanser tedavisi gören kişilerin herhangi bir bitkisel ürün, vitamin, mineral veya konsantre takviyeye başlamadan önce onkoloji ekiplerine danışmaları gerekir.

17. Kahve kansere karşı korur mu?

Kahve ve kanser arasındaki ilişki de bilimsel araştırmalara konu olmakla birlikte, bu WebMD içeriğinin temel önerileri arasında kahve özel bir “kanser karşıtı besin” olarak ele alınmıyor. Bir içeceği tek başına kanserden koruyucu olarak değerlendirmek yerine genel beslenme ve yaşam tarzına bakmak gerekir.

18. Su içmek kanserden korur mu?

Yeterli sıvı tüketimi normal vücut fonksiyonlarının sürdürülmesi açısından gereklidir. Ancak yalnızca daha fazla su içmenin kanseri önlediğini söylemek doğru değildir. Su, sağlıklı yaşam düzeninin temel bir parçasıdır.

19. Kanserden korunmak için en önemli beslenme kuralı nedir?

En önemli yaklaşım tek bir mucize besin aramamak; sebze, meyve, tam tahıl ve baklagillerden zengin, çeşitliliği yüksek ve sürdürülebilir bir beslenme modeli oluşturmaktır. İşlenmiş et ve aşırı ilave şeker tüketiminin sınırlandırılması, alkolün azaltılması veya tüketilmemesi ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması da bu yaklaşımın önemli parçalarıdır.

20. “Kansere karşı süper gıda” diye bir şey var mı?

Bilimsel anlamda tek başına kanseri önleyen veya tedavi eden bir “süper gıda” bulunmuyor. Sağlıklı beslenmenin gücü tek bir yiyecekten değil, uzun süre devam ettirilen dengeli ve çeşitli beslenme modelinden geliyor.

Kanser tanısı alan kişiler açısından ise beslenme önerileri bireyselleştirilmeli. Hastanın kanser türü, uygulanan tedavi, kilo kaybı, iştah durumu, eşlik eden hastalıkları ve tedavinin yan etkileri beslenme gereksinimlerini değiştirebilir. Bu nedenle genel “kanser diyeti” listeleri, hastanın onkoloji ekibi tarafından oluşturulan kişisel tedavi ve beslenme planının yerine geçmemeli.

https://www.webmd.com/cancer/ss/slideshow-cancer-fighting-foods