TÜRK BİLİMCİLERDEN SUNİ DAMAR

TÜRK BİLİMCİLERDEN SUNİ DAMAR
Paylaş:

DHA

Proje sorumlusu UÜ Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Bilimleri Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ulcay, by- pass ameliyatlarında kalbi besleyen damarların yerine geçebilecek bu çalışmalarına, ‘Nano-liflerden Suni Damar Geliştirilmesi Projesi’ adını verdiklerini açıkladı.

UÜ Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Bilimleri Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ulcay, İTÜ Tekstil Teknolojileri ve Tasarımı Fakültesi'nden Prof. Dr. Ali Demir ile İTÜ'de Polimer Bilim ve Teknoloji Programında yüksek lisans öğrenimi yapan UÜ Tekstil Mühendisliği Bölümü'nden mezun Nur Baycular ile birlikte, nano-lif kullanarak suni damar üretimi için çalışma başlattıklarını söyledi. Halen, tıbbi nedenlerden dolayı bugün sadece 6 milimetrenin üzerindeki suni damarların cerrahi müdahalelerde kullanılabildiğini söyleyen Prof. Dr. Ulcay, "Suni damar üretiminin ilerisine de geçerek, bugüne kadar dünyada yapılamayanı gerçekleştirmek istiyoruz" dedi.

Fiziksel olarak 2- 3 milimetre çapında damar yapmanın mümkün olduğunu ifade eden Prof. Dr. Yusuf Ulcay, kolajen dokunun içte ve dışta büyümesi sonucu tıkanmalar yaşandığını belirterek, “3 milimetrelik bir damarın iç kısmında, kolajen doku, 6 ay- 1 yıl içinde 2 milimetreye kadar büyüyebiliyor. Bu da hastanın 1 yıl içinde eski haline gelmesine yol açıyor. Bu nedenle by-pass ameliyatlarında suni damar kullanılamıyor. Kişi, bacak veya koldan alınan damarlarla tedavi ediliyor” diye konuştu.

Projenin büyük bölümünde başarıya ulaştıklarını ifade eden Prof. Dr. Ulcay, “Kolajen dokunun, suni damarın dış ölümünde, büyümesini istediğimiz ortamda istediğimiz kadar büyümesini yaptığımız çalışmalarla başardık. Damar kalınlığının ikinci yarısında, kolajen yapının büyümesini bloke edebildik. Şu an çalıştığımız nokta, kan ile temas eden iç yapının thrombosis oluşumuna (pıhtılaşma) engel olacak yapıyı sürekli kılabilmek. Birkaç ilaçla geçici süreli başarıyı elde ettik, ancak bunu sürekli hale getirmeye çalışıyoruz” diye konuştu.

Kullanacakları ‘elektrospinning’ yöntemiyle birden fazla kimyasalı sürekli, kalıcı ve etkileyici şekilde suni damarın iç duvarlarına monte etmeyi hedeflediklerini açıklayan Prof. Dr. Yusuf Ulcay, “Nano-lif kullanımıyla lif arasındaki boşluklar kan hücrelerinden küçük olacağı için kanın dışarıya çıkış hareketini başka blokaja lüzum kalmadan engelleyebilmek mümkün. ‘Elektrospinning’ yöntemiyle şırınga adını verdiğimiz ve malzemeyi depoladığımız kısımdan büyük voltaj uygulayarak, malzemeyi nano boyutta bir lif haline getirerek, düz satıhlar elde edilebiliyoruz. Bu yapı içerisinde belirttiğimiz kalınlığı üç farklı aşamada gerçekleştireceğimiz için 3 farklı malzeme ilavesiyle damarın dış, orta ve iç yapısını oluşturabiliriz. Bu konuda sanayicilerin dikkatini çekmeyi ve projeyi onlarla birlikte gerçekleştirmeyi arzuluyoruz” dedi.

Aort gibi damarlar yerine kullanılan suni damarların ömrünün 20 yılın biraz üzerinde olduğunu belirten Ulcay, çalışmanın başarıya ulaşması halinde, diğer alanlarda kullanılan suni damarların ömrünün de artacağını vurguladı. Aort damarı yerine kullanılan suni damarın, 60’lı yaşlarda takılması halinde bir daha yenilenmesinin mümkün olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Yusuf Ulcay açıklamalarını, “Eğer istediğimizi gerçekleştirirsek, bu hastaların belki daha uzun seneler yaşamaları mümkün olabilecektir" dedi. İlaç statüsünde bulunduğu için belli periyotta hayvan deneylerinin tamamlanması gerektiğini belirten Ulcay, "Etik Kurulundan aldığımız izinle çalışmalarımız devam ediyor. En az 5-6 yıllık süreyi tamamlamamız lazım, belki biz bunun yarısındayız. Ancak bu tamamlandıktan sonra insanlar üzerinde gerçek biyolojik ortamda çalışılması lazım. Bizim şu an iddiamız, bunu hayvanlar üzerinde başarılı şekilde tamamlamak” diye tamamladı.