Moğollar neden hep çam fıstığı yer

Moğollar neden çam fıstığına düşkün?

Moğollar neden hep çam fıstığı yer

Batılı ülkelerde çokça tüketilen patlamış mısır, patates cipsi gibi atıştırmalıkların yerine Moğolistan'da çam fıstığı tüketiliyor, hem de torba torba!

Moğolistan'ın kuzeyinde, Sibirya sınırına yakın bir yerde, tayga adıyla bilinen, yarı arktik yoğun çam ormanının içindeyiz.

Yere 'pat' diye bir şey düşüp ayaklarımın önüne yuvarlanıyor. Rehberim Enkhbaatar bir ağaca çıkmış çam kozalakları topluyor.

Altı yaşındaki oğlu kozalağı kapıp kemiriyor ve içinden çıkan çam fıstıklarını gösteriyor. Burada herkes çam fıstığı yiyor, hem de torbalar dolusu. Çünkü çok lezzetliler.

Benim bildiğim sincapların taşıdığı kuru kozalaklar. Bunlar ise iri ve dolgun, yapışkan salgılıyorlar.

Enkhbaatar, Moğolistan'ın kuzey sınırlarında ren geyiği sürüleri besleyen Duhalar (Tsaatan) etnik azınlığına mensup. Bu insanlar sürülerinin yanında çadırda kalıyor ve kendi kendine yeten bir hayat tarzı sürüyor. Atıştırmalık ihtiyaçlarını ise çam ormanlarında kozalak toplayarak gideriyorlar.

Bodur çalı ve ot topluluklarından oluşan tundra ile çöl arasında sıkışıp kalmış kuzey Moğolistan'da tarım olanakları sınırlı. Buradaki sert iklim nedeniyle topraklar verimsiz, otlaklar ise sınırlı.

Bu yüzden Duhalar yeni otlak bulmak için her mevsim göç ederler. Beslenmelerinde ren geyikleri önemli bir rol oynar; et, süt, peynir ihtiyaçlarını onlardan karşılarlar. Protein ve yağ bakımından zengin olan diyetleri, sebze ve meyvelerden sağlanan vitamin ve minerallerden yoksun.

Bu göçer hayat tarzı ve bundan kaynaklı beslenme sınırlılıkları bütün Moğolistan'da görülebilir ve Cengiz Han döneminden beri değişmemiştir.

Çam fıstığı, et yoğun diyeti dengeler. Çam fıstığı demir, A ve D vitaminleri ile potasyum, magnezyum ve çinko bakımından zengindir. Bu nedenle Moğolistan'da yaygın görülen raşitizm gibi kemik hastalıklarına karşı mücadelede de önem taşır. Bu bakımdan, tayga ekosistemi sayesinde Duhalar, ülkenin güney kesiminde yaşayanlara göre daha avantajlıdır.

Sürekli et ve süt ürünleriyle beslenenler için çam fıstığı hoş bir değişiklik yaratıyor.

ATLAS

Paylaş:



Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı:

İlginizi Çekebilcek Diğer Yazılar
  • Prof. Dr. Nevzat Tarhan, aşk su gibidir fazla kaynarsa buharlaşır diyor ve ekliyor: Aşkın formülü H20'dur. Pozitif iletişim kurulamazsa aşk buhar olu
  • Psikiyatri, ruhsal bozuklukların ve duygusal ve davranışsal bozuklukların kökeni, teşhisi, önlenmesi ve yönetimi ile ilgilenen tıp dalıdır. Bu nedenle
  • Özgüven, özsaygı, özdeğer gibi kavramları içeren ego, genler ve stres gibi pek çok faktörden etkileniyor.
  • Krampların nedenleri nelerdir? Krampların nedeni tuz eksikliği midir? Bu ne kadar doğru? Kramp sırasında ne yapmak gerekir?
  • Teselli edici sözler kişinin üzüntüsünü azaltmaz, aksine artırır. Önce kişilere üzülme, yani kendilerini ifade hakkı tanımak gerekir.
  • Motivasyonunuzu kaybettiğiniz anda hayatınızda bazı değişikliklere ihtiyacınız olabilir. İşte öneriler...
  • Randevu Al