Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı(KOAH), akciğer ile alınan havanın kolay bir şekilde dışarı verilmemesine denir. KOAH Amfizem ve kronik bronşit içerir. Peki KOAH kaç çeşittir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedir?

KOAH NEDİR?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı veya KOAH, hava akımı tıkanmasına ve solunumla ilgili sorunlara neden olan bir grup hastalığı ifade eder. Amfizem ve kronik bronşit içerir.  Milyonlarca daha fazla insan KOAH'tan muzdarip, ancak teşhis edilmemiş ve tedavi edilmiyor. KOAH'ın tedavisi olmamasına rağmen tedavi edilebilir.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), akciğerlerden hava akışının engellenmesine neden olan kronik inflamatuar bir akciğer hastalığıdır. Semptomlar nefes almada zorluk, öksürük, mukus (balgam) üretimi ve hırıltıyı içerir. Genellikle sigara dumanından kaynaklanan tahriş edici gazlara veya partikül maddelere uzun süre maruz kalmaktan kaynaklanır. KOAH'lı kişilerde kalp hastalığı, akciğer kanseri ve çeşitli başka durumlar geliştirme riski yüksektir.

Amfizem ve kronik bronşit, KOAH'a katkıda bulunan en yaygın iki durumdur. Bu iki durum genellikle birlikte ortaya çıkar ve KOAH'lı bireyler arasında ciddiyet açısından farklılık gösterebilir. Kronik bronşit, akciğerlerdeki hava keseciklerine (alveoller) hava taşıyan bronş tüplerinin astarının iltihaplanmasıdır. Günlük öksürük ve mukus (balgam) üretimi ile karakterizedir.

Amfizem, akciğerlerin en küçük hava yollarının (bronşiyoller) ucundaki alveollerin, sigara dumanına ve diğer tahriş edici gazlara ve partikül maddelere zarar vermesi sonucu tahrip olması durumudur.

KOAH zamanla kötüleşen ilerleyici bir hastalık olmasına rağmen, KOAH tedavi edilebilir. Uygun yönetim ile KOAH'lı çoğu insan iyi semptom kontrolü ve yaşam kalitesi elde etmenin yanı sıra diğer ilişkili durumların riskini azaltabilir.

KOAH BELİRTİLERİ NELERDİR?

KOAH semptomları sıklıkla önemli akciğer hasarı oluşana kadar ortaya çıkmaz ve özellikle sigaraya maruz kalma devam ederse genellikle zamanla kötüleşir.

KOAH'ın belirti ve semptomları şunlardır:

-Özellikle fiziksel aktiviteler sırasında nefes darlığı

- Hırıltı

- Öksürük

- Göğüste sıkışma

- Berrak, beyaz, sarı veya yeşilimsi olabilen mukus (balgam) üretebilen kronik öksürük

- Sık solunum yolu enfeksiyonları

- Enerji eksikliği

-Ciddi bir nefes darlığınız varsa

- Yürüyemez ya da konuşamazsanız

- Kalbiniz çok hızlı atıyor veya düzensiz bir atım varsa

- Dudaklarınız veya tırnaklarınız maviye dönerse

- İlaç alırken bile hızlı ve sert nefes alıyorsanız

-  İstenmeyen kilo kaybı (daha sonraki aşamalarda)

-   Ayak bileklerinde, ayaklarda veya bacaklarda şişme

KOAH'lı kişilerin ayrıca semptomlarının olağan günlük varyasyonlardan daha kötü hale geldiği ve en az birkaç gün sürdüğü alevlenme adı verilen ataklar yaşaması muhtemeldir.

KOAH NEDENLERİ NELERDİR?

Gelişmiş ülkelerde KOAH'ın ana nedeni tütün içimidir. Gelişmekte olan ülkelerde, KOAH genellikle kötü havalandırılan evlerde yemek pişirmek ve ısınmak için yakıt yakmaktan kaynaklanan dumanlara maruz kalan kişilerde görülür. Uzun sigara içme geçmişi olan birçok sigara içicisinde azalmış akciğer fonksiyonu gelişebilmesine rağmen, yalnızca bazı kronik sigara içicilerinde klinik olarak belirgin KOAH gelişir. Bazı sigara içenler daha az yaygın akciğer rahatsızlıkları geliştirir. Daha kapsamlı bir değerlendirme yapılıncaya kadar KOAH'lı olarak yanlış teşhis edilebilirler.

SİGARA İÇMEK VE TÜTÜN DUMANINA MARUZ KALMA

KOAH için en önemli risk faktörü uzun süreli sigara içimidir. Ne kadar çok yıl sigara içerseniz ve ne kadar çok paket içerseniz, riskiniz o kadar artar. Pipo tiryakileri, puro tiryakileri ve marihuana tiryakileri ve büyük miktarlarda pasif içiciliğe maruz kalan kişiler de risk altında olabilir.

ASTIMLI İNSANLAR

Kronik inflamatuar bir hava yolu hastalığı olan astım, KOAH gelişimi için bir risk faktörü olabilir. Astım ve sigara kombinasyonu KOAH riskini daha da artırır.

TOZLARA VE KİMYASALLARA MESLEKİ MARUZİYET

İşyerinde kimyasal dumanlara, buharlara ve tozlara uzun süre maruz kalmak ciğerlerinizi tahriş edebilir ve alevlendirebilir.

YANAN YAKITTAN ÇIKAN DUMANLARA MARUZ KALMA

 Gelişmekte olan ülkelerde, kötü havalandırılan evlerde yemek pişirmek ve ısınmak için yanan yakıttan çıkan dumanlara maruz kalan kişilerde KOAH gelişme riski daha yüksektir.

GENETİK

Yaygın olmayan genetik bozukluk alfa-1-antitripsin eksikliği, bazı KOAH vakalarının nedenidir. Diğer genetik faktörler muhtemelen bazı sigara içenleri hastalığa daha duyarlı hale getirir.

KOAH HAVA YOLU TIKANIKLIĞININ NEDENLERİ

Hava yolu tıkanıklığının nedenleri şunlardır:

AMFİZEM

Bu akciğer hastalığı, alveollerin kırılgan duvarlarının ve elastik liflerinin tahrip olmasına neden olur. Nefes verdiğinizde küçük hava yolları çökerek ciğerlerinizdeki hava akışını bozar.

KRONİK BRONŞİT

Bu durumda bronş tüpleriniz iltihaplanır ve daralır ve akciğerleriniz daha fazla mukus üretir ve bu da daralan tüpleri daha da tıkayabilir. Hava yollarınızı temizlemeye çalışırken kronik bir öksürük geliştirirsiniz.

SİGARA DUMANI VE DİĞER TAHRİŞ EDİCİ MADDELER

KOAH'lı kişilerin büyük çoğunluğunda, KOAH'a yol açan akciğer hasarına uzun süreli sigara içimi neden olur. Ancak KOAH gelişiminde, hastalığa genetik yatkınlık gibi başka faktörlerin de rol oynaması muhtemeldir, çünkü tüm sigara içenlerde KOAH gelişmez.

Puro dumanı, pasif içicilik, pipo dumanı, hava kirliliği ve işyerinde toz, duman veya dumana maruz kalma gibi diğer tahriş edici maddeler KOAH'a neden olabilir.

ALFA-1-ANTİTRİPSİN EKSİKLİĞİ

KOAH'lı kişilerin yaklaşık %1'inde hastalık, alfa-1-antitripsin (AAt) adı verilen düşük protein seviyelerine neden olan genetik bir bozukluktan kaynaklanır. AAt karaciğerde yapılır ve akciğerlerin korunmasına yardımcı olmak için kan dolaşımına salgılanır. Alfa-1-antitripsin eksikliği karaciğer hastalığına, akciğer hastalığına veya her ikisine birden neden olabilir.

AAt eksikliğine bağlı KOAH'lı yetişkinler için tedavi seçenekleri, daha yaygın KOAH tiplerine sahip kişiler için kullanılanları içerir. Ek olarak, bazı insanlar, akciğerlere daha fazla zarar gelmesini önleyebilecek eksik AAt proteini değiştirilerek tedavi edilebilir.

KOAH TESTİ NASIL UYGULANIR?

KOAH hastalığında en yaygın test spirometri olarak adlandırılır. Solunum ölçer adı verilen bir makineye bağlı büyük ve esnek bir tüpe nefes alacaksınız. Akciğerlerinizin ne kadar hava tutabileceğini ve onlardan ne kadar hızlı hava üfleyebileceğinizi ölçecektir. Doktorunuz daha fazla akciğer fonksiyon testi, göğüs röntgeni veya kanınızdaki oksijen seviyesini ölçmek için bir test gibi başka testler isteyebilir.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) semptomlarını nasıl hafifletebilirim?

Yaşam kalitenizi arttırmak için şu adımları atmayı deneyin:

- Eğer sigara içiyorsanız, durun
- Duman, duman, toz ve hava kirliliğinden olabildiğince kaçının
- İlaçlarınızı belirtildiği gibi alın
- Düzenli kontrol olun
- Nefes egzersizlerini öğrenin
- Haftada birkaç kez yürüyün veya başka hafif egzersizler yapın.
- Sağlıklı diyetle beslen.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

KOAH türleri nelerdir?
3 tip KOAH vardır:

Amfizem
Akciğerlerinizdeki hava keselerine verilen hasar sizi nefes darlığı bırakır.

Kronik bronşit
Öksürük, nefes darlığı ve arka arkaya 2 yıl boyunca en az 3 ay süren mukusunuz olduğunda.

Refrakter astım
Bu tip geri dönüşümsüz olarak da adlandırılabilir. Normal astım ilaçlarına cevap vermez.

KOAH nasıl teşhis edilir?

Doktor belirtilerinizi, tıbbi geçmişinizi ve sigara içiyorsanız veya iş yerinde kimyasallara, toza veya dumana maruz kaldığınızı soracaktır. Fiziksel muayene ve nefes testleri yapılacaktır. Akciğerlerinizin ne kadar hava tutabileceğini ve onlardan ne kadar hızlı hava üfleyebileceğinizi ölçen spirometri adı verilen bir test olacaksınız.

Doktorunuz aşağıdaki gibi başka testler yapabilir:

- Daha fazla akciğer fonksiyon testi
- Göğüs röntgeni
- CT tarama
- Arteriyel kan gazı testi
- Laboratuvar testleri

Hangi ilaçlar KOAH'ı tedavi eder? Koah tedavisi

- Bronkodilatörler
- Kortikosteroidler.
Bu ilaçlar hava yolu inflamasyonunu azaltır. Onları teneffüs edebilir veya hap olarak alabilirsiniz.
- Kombinasyon inhaleri
- Antibiyotikler
- Roflumilast (Daliresp)
- Grip veya zatürree aşıları
- Pulmoner rehabilitasyon
- Oksijen terapisi

KOAH için ameliyat var mı?

Ciddi KOAH vakaları için kullanılan 3 tip ameliyat vardır:

Bullektomi

Hava keseleri çöktüğünde oluşan bül, geniş hava boşluklarını giderir

Akciğer hacmini azaltma ameliyatı
 Hastalıklı akciğer dokusunu çıkarır

Akciğer nakli
Hastalıklı bir akciğeri sağlıklı bir akciğerle değiştirir

KOAH İÇİN NE ZAMAN DOKTORA GÖRÜNMELİ

Belirtileriniz tedaviyle düzelmiyorsa veya kötüleşiyorsa veya ateş veya balgamda değişiklik gibi enfeksiyon belirtileri fark ederseniz doktorunuzla konuşun. Nefesinizi alamıyorsanız, dudaklarınızda veya tırnak yatağınızda şiddetli mavilik (siyanoz) veya hızlı kalp atışı hissediyorsanız veya sisli hissediyorsanız ve konsantre olmakta güçlük çekiyorsanız derhal tıbbi yardım alın.

,

KOAH AKCİĞERLERİ NASIL ETKİLİYOR?

Hava, nefes borunuzdan (trakea) aşağı doğru hareket eder ve iki büyük tüp (bronşlar) yoluyla ciğerlerinize gider. Akciğerlerinizin içinde, bu tüpler birçok kez - bir ağacın dalları gibi - küçük hava kesecikleri (alveoller) kümeleriyle biten birçok küçük tüpe (bronşiyoller) bölünür. Hava kesecikleri, küçük kan damarlarıyla (kılcal damarlar) dolu çok ince duvarlara sahiptir. Soluduğunuz havadaki oksijen bu kan damarlarına geçer ve kan dolaşımınıza girer. Aynı zamanda, metabolizmanın atık ürünü olan bir gaz olan karbondioksit de dışarı verilir.

Akciğerleriniz, havayı vücudunuzdan dışarı atmak için bronş tüplerinin ve hava keselerinin doğal esnekliğine güvenir. KOAH, elastikiyetlerini kaybetmelerine ve aşırı genişlemelerine neden olur, bu da nefes verirken ciğerlerinizde bir miktar hava kalmasına neden olur.

KOAH’IN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR

SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI

KOAH'lı kişilerin soğuk algınlığı, grip ve zatürreye yakalanma olasılığı daha yüksektir. Herhangi bir solunum yolu enfeksiyonu nefes almayı çok daha zorlaştırabilir ve akciğer dokusuna daha fazla zarar verebilir.

KALP SORUNLARI

Tam olarak anlaşılmayan nedenlerle KOAH, kalp krizi de dahil olmak üzere kalp hastalığı riskinizi artırabilir.

AKCİĞER KANSERİ

KOAH'lı kişilerde akciğer kanseri gelişme riski daha yüksektir. Akciğer arterlerinde yüksek tansiyon. KOAH, akciğerlerinize kan getiren arterlerde yüksek tansiyona neden olabilir (pulmoner hipertansiyon).

DEPRESYON

Nefes almada zorluk, keyif aldığınız aktiviteleri yapmaktan sizi alıkoyabilir. Ve ciddi hastalıklarla uğraşmak depresyon gelişimine katkıda bulunabilir.

KOAH NASIL ÖNLENİR?

Bazı hastalıkların aksine, KOAH'ın tipik olarak net bir nedeni ve net bir önleme yolu vardır ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmanın yolları vardır. Vakaların çoğu doğrudan sigara içimi ile ilgilidir ve KOAH'ı önlemenin en iyi yolu hiç sigara içmemek veya sigarayı hemen bırakmaktır.

Uzun süredir sigara içiyorsanız, özellikle daha önce bir, iki veya daha fazla kez bırakmayı denediyseniz, bu basit ifadeler o kadar basit görünmeyebilir. Ama bırakmayı denemeye devam et. Tamamen bırakmanıza yardımcı olabilecek bir tütün bırakma programı bulmak çok önemlidir. Akciğerlerinizdeki hasarı azaltmak için en iyi şansınız. Kimyasal duman ve tozlara mesleki maruziyet KOAH için başka bir risk faktörüdür. Bu tür akciğer tahriş edici maddelerle çalışıyorsanız, solunum koruyucu ekipman kullanmak gibi kendinizi korumanın en iyi yolları hakkında amirinizle görüşün.

KOAH’TAN KORUNMAK İÇİN;

KOAH ile ilişkili komplikasyonları önlemeye yardımcı olmak için atabileceğiniz bazı adımlar şunlardır:

- Kalp hastalığı ve akciğer kanseri riskinizi azaltmak için sigarayı bırakın.

- Bazı enfeksiyon riskinizi azaltmak veya önlemek için yıllık grip aşısı ve pnömokok pnömonisine karşı düzenli aşı olun.

- Üzgün ​​veya çaresiz hissediyorsanız veya depresyon yaşıyor olabileceğinizi düşünüyorsanız doktorunuzla konuşun.

Paylaş:



Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı:

İlginizi Çekebilcek Diğer Yazılar
  • Burun spreyinin doktor tavsiyesi üzerine belirtilen sürelerde kullanılması gerektiğini belirten KBB Uzmanı Op. Dr. K. Ali Rahimi, belirtilen süreden d
  • Patlama yaşandığında yüzümüzün büyük bir hava basıncına maruz kaldığına dikkat çeken Op. Dr. K. Ali Rahimi mesafe ve açıya göre hava basıncının kulak
  • Balık yerken boğaza kılçık kaçmaması için öncelikle dikkatli olunmasını öneren KBB Uzmanı Op. Dr. Ali Rahimi, kılçık kaçması durumunda ise öncelikle s
  • İşitme kayıplarında en önemli durumun erken teşhis ve zamanında müdahale olduğunu belirten KBB Uzmanı Dr. Ali Rahimi, kulağın çınlamasında, işitme ve
  • Kulak kanalında şişlik, kuruma, pullanma, akıntı ve ağrıya yol açan kulak mantarı mutlaka tedavi edilmeli.
  • Toplumda genellikle “kulak kiri” olduğu sanılan salgının aslında kirli bir doku değil, kulağın salgıladığı bir yağ dokusu olduğunu belirten KBB Uzmanı
  • Randevu Al