İşyerlerimiz hakkımızda ne kadar bilgi topluyor

İşyerinde sadece kameralarla gözetildiğinizi sanıyorsanız yanılıyorsunuz. İşçilere ait bilgiler artık çok farklı biçimlerde toplanıyor.

İşyerlerimiz hakkımızda ne kadar bilgi topluyor

1914'te Ford fabrikasında çalışıyor olsaydınız büyük ihtimalle arkanıza bir özel dedektif takılmış olur, attığınız yanlış bir adımı patrona bildirirdi.

İşçilerinin günlük ücretini 2,39 dolardan 5 dolara çıkaran (günümüz parasıyla 124 dolar) Ford, bunun karşılığında onlardan örnek vatandaş olmalarını bekliyordu.

Evinizin temiz, çocuklarınızın düzenli okula gidiyor, tasarruf hesabınızın iyi işliyor olması gerekiyordu. Fabrikada biri yanlış adım attığınızı düşünüyorsa hem terfiniz hem de işiniz risk altında demekti.

Bu 'Big Brother' (gözetleyen büyük birader) operasyonunu Ford Sosyoloji Departmanı adı altında çalışan ve işçilerin evlerine ve yaşamlarına habersizce dalan dedektifler yürütüyordu. Şirket belgelerine göre bunun amacı "işçilerin sağlık, güvenlik ve rahatlığını sağlamaktı". Sağlık hizmetleri ve ev ekonomisi kursları verilmesi buna dayanak gösteriliyordu.

Bu operasyon sekiz yıl sürdü. Pahalı olması ve işçilerin itirazı üzerine sonunda vazgeçildi. Bugün çoğumuz böyle bir tutuma maruz kalmayı kabul etmez, ev düzenimizin ve kişisel ilişkilerimizin işimizle bir ilişkisi olmadığını söyleriz.

Ancak işverenlerin işçilerinin hayatını işyerinin ötesinde de kontrol altında tutma çabası devam ediyor ve dijital ortam bunu oldukça kolaylaştırıyor. Ve sizin işyerinde ve özel hayatınızdaki alışkanlıklarınızı yansıtan bu tür platformları büyük ihtimalle siz de kullanıyorsunuz.

PEKİ PATRONUNUZ BU VERİLERLE NE YAPABİLİR? BU İŞİN SINIRI NEREYE KADAR UZAR?

NE PUAN ALIYORUZ?

Faaliyetlerimiz her gün bir şekilde gözetlenip puanlamaya tabi tutuluyor aslında. Aldığımız pahalı uçak bileti kredi karnemizde ortaya çıkabiliyor; sabah koşusuna ara verdiğimizde, telefonumuzdaki egzersiz uygulaması sigorta şirketiyle bağlantılıysa prim ödemelerimizin artması gündeme gelebiliyor.

İnternet üzerindeki aktivitemize bakarak Facebook nelerden hoşlandığımızı tespit edip ona uygun reklama yönelebilir.

Ayrıca insan kaynakları departmanları da işçilerini daha iyi tanımak için birçok veriye başvurabiliyor. Bilgisayarınızda her an sizi takip eden programlardan 'akıllı' kahve makinalarına kadar birçok araç kullanılabiliyor bunun için.

Uzmanlar bu sektörün 2022'de 1 milyar doları bulacağına inanıyor. Veri toplama amaçlarından biri işçilerin ne kadar süreyle aynı işte çalışacağına dair tahmin yürütmek, böylece işe alma kararları konusunda daha isabetli olmak.

Ancak her işin tüm yönleriyle nicel ölçümünün yapılamaması bu yaklaşımın dezavantajlarından birini oluşturuyor. Örneğin daha iyi yazı yazma çabalarını tümüyle ölçmek mümkün değil. Böyle olmayınca da bu çabaların varlığı görülmüyor.

BİLGİLERİN KORUNMASI

Bu tür programlar kişilerin diğer sağlık bilgilerini de içerebiliyor. İşverenin bu bilgileri edinmesi ise çalışan açısından tercih edilir bir durum değil çoğu zaman.

Humanyze gibi şirketler, topladıkları verilerde kişiye özel bilgi olmadığını, bu bilgileri başka firmalara satmadıklarını iddia ediyor ve bu program içinde yer alıp almama tercihinin işçiye ait olması gerektiğini söylüyor.

Oysa şirket iyi niyetli olsa bile bu verilerin siber saldırı ile çalınıp başkalarına satılması ihtimali söz konusu.

Mayıs ayında Avrupa Birliği'nde Genel Veri Koruma Düzenlemesi yürürlüğe girecek. Böylece kişisel bilgilerin rıza olmadan kullanılması yasak olacak. ABD'de ise bu tür yasalar daha geride ve eyaletten eyalete değişebiliyor.

Öte yandan bu tür programlar için yapılan yatırımların işveren ve işçi açısından sağlık sigortası primlerini düşürmeye yaradığı iddiaları da şüpheli görülüyor. 2013'te Rand Corporation tarafından yapılan bir araştırma, bunların işverenin sağlık alanında yaptığı harcamalara pek etkisi olmadığını gösterdi.

Ancak bu teknolojilerin yararı olsa bile işçilerin mahremiyet hakları ve beklentileriyle denge oluşturması gerekiyor.

Black Mirror adlı dizinin bir bölümünde geleceğe yönelik tüyler ürperten bir uyarı yer alıyordu. Instagram benzeri bir sosyal medya platformundaki paylaşımlarına göre kişilere belli puanlar veriliyor ve hayatları bu puanlara göre şekilleniyordu.

Bu öngörülere benzer biçimde, alışveriş alışkanlıklarından okunan kitaplara kadar çeşitli kaynaklardan verilerin toplandığı zorunlu Yurttaş Puan Kartlarının 2020'de Çin'de kullanıma gireceği bildirildi.

Mevcut yasal düzenlemeler şimdilik kötü niyetli girişimlere büyük ölçüde izin vermiyor. İşçinin yararına olabilecek ve aynı zamanda verimliliği artırabilecek girişimler de olabilir. Buna ancak onların rızası alındıktan sonra başlanması ve dahil olmayanlara karşı ayrımcılık uygulanmaması, toplanan verilerin ise belli bir süre için saklanması gerektiği belirtiliyor.

BBC TÜRKÇE

 



Etiketler: Veri toplama işçi güvenliği


Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı:

BİLGİ PARKI
ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ TV
VİDEOLAR
  • Çocuklarda doğuştan gelen ortopedik sorunlar nelerdir?
    21 Eylül 2018, 09:17
  • İdlib mutabakatı nasıl sağlandı? Fırat'ın doğusunda ne olacak?
    20 Eylül 2018, 09:48
  • Okul olgunluğu nedir? Öğrenciler neden öğrenme güçlüğü yaşar?
    17 Eylül 2018, 14:00
  • Okula uyum haftasında neler yapılmalı?
    10 Eylül 2018, 14:41