Epilepsi Hastalığı nedir

Bilinen adı sara hastalığı olan Epilepsi hastalığı ani ve kısa süreli beyin aktivitesi bozulmasıdır. Epilepsi hastalığı nedir diye sorduğumuzda beynin normal aktivitesinin sinir hücrelerinde meydana gelen aşırı yük boşalması nedeniyle bozulmasıdır diyebiliriz.

Epilepsi Hastalığı nedir
Paylaş:

Yani epilepsi nöbeti dediğimiz durum yaşanırken beyinde ani bir elektrik aktivitesi gerçekleşiyor demektir.

Ani elektrik aktivitesi beyindeki mesaj trafiğini durdurabilir ya da bozabilir. Beyindeki mesajlar karışınca ya da durunca beden hareketlerinde ve davranışlarda kontrolsüz durumlar yaşanır. Epilepsi nöbeti geçiren kişilerde genel olarak kas seğirmeleri, bellek kaybı, kas gevşemesi ya da sertleşmesi, göz seğirmesi, bilinç kaybı gibi semptomlar görülür.

 Epilepsi hakkında her şey

Halk arasında ‘sara hastalığı’ olarak bilinen epilepsi çok dirençli değilse genellikle doğru teşhis ve doğru ilaçla 2-5 yıl arasında büyük ölçüde ortadan kaybolabiliyor.
Epilepsi hakkında her şey
Paylaş:

Halk arasında “sara hastalığı” olarak bilinen epilepside, beyni oluşturan hücrelerin aşırı uyarılmasına bağlı olarak vücutta kasılma, bayılma, idrar kaçırma, el kol atması ve şuur kaybına kadar giden belirtiler yaşam kalitesini oldukça düşürüyor. Epilepsinin bebeklikte, çocuklukta ve gençlikte görülen birçok türü olduğuna değinen uzmanlar, “Hastalık çok dirençli değilse genellikle doğru teşhis ve doğru ilaçla 2-5 yıl arasında tamamen ortadan kaybolabiliyor. Fakat herhangi bir nedene bağlı olarak ortaya çıkan epilepsilerde ömür boyu ilaç kullanmak gerekiyor” diyor.Uzmanlar, epilepsi hastalığıyla ilgili merak edilen soruları şöyle yanıtlıyor:

EPİLEPSİ SIK GÖRÜLEN BİR HASTALIK MI?

Epilepsi hastalığı maalesef sanıldığından çok daha fazla görülen ve insanların kusur olarak gördükleri, bu nedenle çevreden sakladıkları bir hastalık. Klinik deneyimlere göre, saklanma oranları çok yüksek olduğu için gerçek epilepsi hastasının ancak yüzde 20’sinin doktora başvurduğu düşünülüyor. Oysa epilepsi bebek döneminden itibaren kendini belli edebilen bir hastalık. Bebeklikte, çocuklukta, gençlikte görülen birçok tipi var. Genellikle bu yaşlarda ortaya çıkıyor. Ergenlikten sonra gelişen epilepsi nöbetlerinin altında ise başka bir hastalık aramak gerekiyor. Birçok görüş öne sürülse de, primer denilen ve erken dönemde açığa çıkan epilepsinin nedeni tam olarak belli değil. Fakat sekonder denilen epileptik nöbetlerin nedenleri belli; genellik yani kafa travmaların ve felç sonrası, beyin kanamaları ve beyin tümörü operasyonlarına bağlı olarak ortaya çıkıyor.

TAMAMEN İYİLEŞMESİ MÜMKÜN MÜ?

Genellikle çok dirençli değilse primer tip epilepsiler doğru teşhis ve doğru ilaçla 2 – 5 yıl arasında tamamen ortadan kayboluyor. Fakat herhangi sebebe bağlı olarak meydana gelen epilepsilerde ilacı maalesef ömür boyu kullanmak gerekiyor. Çünkü beynin o bölgesinde hasar olduğu için uyarısı daima bozuk kalıyor.

FARKLI EPİLEPSİ TİPLERİ VAR

Epilepside beyindeki uyarı bozukluğu beynin bir bölgesinde olduğu gibi tamamında da görülebiliyor. Beyindeki uyarıların yerine göre nöbetin tipi ve derecesi de farklı oluyor. Yani hastalar her epileptik nöbette ağızdan köpük çıkararak ve yerde kasılarak bayılmıyor. Epilepsinin basit bir kol atmasından ve başın bir tarafa dönmesinden tutun da duygusal açıdan da farklılık gösterilmesine neden olan birçok nöbet tipi var. Örneğin hasta saldırgan tutumlar sergileyebiliyor, nerede olduğunu bilmeyebiliyor, daha önce yaşamadığı bir şeyi yaşamış gibi algılayabiliyor.

EPİLEPSİ TEDAVİSİ GÜNÜMÜZDE NASIL YAPILIYOR?

Epilepsi tedavisinde mutlak bir şey var ki o da sürekli ilaç kullanmak. Hastaların doktor kontrolünde nöbetin bittiğine dair bulgular kanıtlanıncaya kadar her gün ilaç almaları gerekiyor, çünkü düzensiz ilaç kullanımı epilepsi tedavisinde başarısızlık yaratıyor. Epilepsiden şüphelenilen hastaya öncelikle bir beyin MR’ı ya da beyin tomografisi çekip epilepsiye neden olan bir etkenin olup olmadığını araştırmak gerekiyor. Epilepsi tanısı EEG ya da beyin elektrosuyla konuluyor ve bununla takip ediliyor. Beynin hangi bölgesinde uyarı varsa elektro bunu gösteriyor, hastalığın derecesi ve şiddetini doktorun tespit etmesini sağlıyor. EEG, günümüzde bunu sağlayan tek teşhis cihazı. Ayrıca hasta ilacı kullanırken ilaç dozunun kandaki seviyesinin mutlaka kontrol edilmesi gerekiyor.

EPİLEPSİ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAMLARINDA NELERE DİKKAT ETMELERİ GEREKİYOR?

Epileptik nöbetler genellikle dikkatin dağıldığı anı yakalıyor. Dolayısıyla epilepsi hastaları ilaç kullansalar bile dikkatlerini dağıtacak kadar yorulmamalı. Uykusuz ve aç kalmamaları, dikkati dağıtacak aşırı alkolden kaçınmaları gerekiyor. Bu durumlarda nöbet geçirme riski mutlaka artıyor. Tedavileri tamamlanmamış epileptik kadınların zihnini kurcalayan en büyük sorun ise hamilelikte nöbetin olup olmaması. Epilepsi hastaları ilacı kontrollü aldıkları takdirde hiçbir sorun yaşamıyorlar.

NÖBETE GİREN İNSANA MÜDAHALE ETMEK GEREKİR Mİ?

Nöbette şuuru kaybolmuşsa hasta nöbeti hatırlamıyor. Ayrıca nöbetlerin  bir iki saniyeden saatlerce uzadığı durumlar söz konusu olabiliyor. Nöbetler sürekli bir hal alabiliyor, hayati bir tehlike bile olabiliyor. Bunun için nöbet geçiren kişiyi görünce zarar vermeyecek bir pozisyona getirmek, kendi haline bırakmak, zarar verecek davranışlarda bulunmamak lazım. Nöbet başladıktan sonra bir sağlık kuruluşundan yardım almak gerekiyor.

EPİLEPSİ TEDAVİSİNDE CERRAHİNİN YERİ VAR MIDIR?

Dirençli bazı vakalarda ve çok özel bazı epilepsi türlerinde epilepsi cerrahisi uygulanıyor. Eğer uyarı beynin tek bölgesinden kaynaklanıyorsa cerrahiyle o bölge etkisiz hale getiriliyor. Epilepsi hastalarının “ameliyat olur ve kurtulurum” şeklinde yanlış bir kanıya kapılmamaları gerekiyor. Çünkü cerrahi sadece belli bir epilepsi türünde başarı sağlıyor. İlaçla kontrol altına alınmayan bir epilepsi türü ilaçla kontrol edilebilir bir hale geldiyse, bu tedavinin başarılı olduğu anlamına geliyor. Dolayısıyla bu hastalıkta doktor kontrolünde düzenli ilaç tedavisi almak başarı için esastır.

EPİLEPSİ HASTALIĞI NEDİR VE NEDEN OLUR

Epilepsi hastalığının oluşmasında kalıtımsal etmenler, beyin patolojileri ya da sistematik patolojik süreçler etkili olur. Kalıtımsal etmenler denildiğinde genetik olarak aileden geçen hastalık nedenleri kast edilmektedir. Beyin patolojileri dendiğinde doğum travması, beynin oksijensiz kalması, beynin içinde kanama olması, beyinde oluşan kitleler gibi nedenlerden bahsedilmektedir.

Sistematik patolojik süreçler denildiğinde sistematik hastalıklardan ya da toksik etmenlerden söz edilmektedir. Epilepsi hastalığı nedir sorusunun cevabında belirttiğimiz gibi epilepsinin her çeşidi beyinle ilgilidir. Epilepsi çocukluk çağında çok daha fazla görülür. Tekrarlayan nöbetler şeklinde görülen epilepsi hastalığı  farklı hastalarda farklı nedenlerden ortaya çıkabilir. Epilepsi hastalığının nedenlerini saptamak tedavi için en önemli aşamadır.

EPİLEPSİ NASIL TEDAVİ EDİLİR

Beyindeki elektriksel aktivitenin nöbetler şeklinde ortaya çıkmasını önlemek için epilepside ilaç tedavisi uygulanır. Antiepileptik ilaçlar epilepsi tedavisinde başlıca tedavi araçlarıdır. İlaç tedavisinde hangi ilaçların kullanılacağı hastanın geçirdiği nöbet türüne göre belirlenir.

Epilepsi tedavisinde cerrahi pek düşünülen bir yöntem değildir ancak çok gerekli olduğunda uygulanabilir. Vagus Sinir Stimulasyonu ise beyne hafif elektrik gönderme ile uygulanan farklı bir tedavi yöntemidir. Hastada nöbet kontrolünü sağlamak için en etkili ve geçerli tedavi ilaç tedavisidir.

Epilepsi nöbetlerinin engellenmesi, doğru ilaç tedavisinin uygulanması ve tedavinin başarılı olması için öncelikle nöbetin ne tür nöbet olduğu anlaşılmadır. Epilepsi nedir nasıl tedavi edilir diye sorduğumuzda epilepsi nöbet türüne göre tedavi edilen bir beyin hastalığıdır diyebiliriz.

Epilepsi krizi neden olur?

Epilepsi krizi neden olur? “Tek nöbet” epilepsi tanısı için yeterli olmuyor! Epilepsi tanısı için nöbet anı kaydedilmeli.

Epilepsi krizi neden olur?

Halk arasında “sara” olarak da bilinen epilepsi hastalığında nöbet anında yapılabilecek ilk şeyin hastanın hava yolunun açık tutulması olduğunu belirten uzmanlar, hastanın yana yatırılması ve çenesinin yukarı kaldırılması gerektiğini vurguluyor. Epilepsi tedavisinde ani ilaç kesmenin nöbetin süreğen hale gelmesine sebep olabileceğini belirten uzmanlar bu durumun hayati tehlike oluşturacağına dikkat çekiyor. Epilepsi tanısının iyi bir gözlem ve tetkikle konulduğunu belirten uzmanlar nöbet anının kaydedilmesi gerektiğini vurguluyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, epilepsinin bir hastalık ismi olduğunu belirterek sık epilepsi krizi veya nöbeti geçirenlerin epilepsi hastası tanısını aldığını söyledi.

Dr. Celal Şalçini, “Tek epilepsi nöbeti geçirmiş olmak kişinin epilepsi hastası tanısını alması için yetersizdir” dedi. Dr. Celal Şalçini, “Az sayıda genetiği belli epilepsi hastalığı vardır fakat çoğunda genetik olarak belirlenmiş bir hastalık bulunamamaktadır” dedi.

Epilepsi nöbetinin, beyindeki hücrelerden bir grubun anormal elektriksel faaliyeti sonucu oluştuğunu kaydeden Dr. Celal Şalçini, “Bu beyin hücre grubu hangi alandaysa o alanda problem yaşanmaktadır. Örneğin koku merkezinde ise kişinin burnuna koku gelebiyor ve koku nöbeti oluyor, konuşma merkezinde ise konuşamıyor, el merkezinde ise elde atma oluyor, bilinç merkezini etkiliyorsa bilinci kayboluyor” dedi.

Belirtiler farklılık gösteriyor

Epilepsi nöbeti belirtilerinin farklılık gösterdiğine dikkat çeken Dr. Celal Şalçini, “Bu belirtiler dalma gibi fark edilmesi zor bir semptom olabileceği gibi, bilincin kapandığı, kasılmaların olduğu belirtilere kadar çeşitlilik gösterir” uyarısında bulundu.

Epilepsi tanısı için nöbet anı kaydedilmeli

Epilepsi hastalığı tanısının iyi bir muayene ve gözlem, sonrasında EEG ve MR gibi tetkiklerin desteği ile konulduğuna dikkat çeken Dr. Celal Şalçini, “Bu aşamada hastanın ve yakınlarının nöbet anını iyi izlemesi ve tariflemesi, hatta mümkünse videoya çekmesi hastalık sürecine çok yardımcı oluyor” dedi.

Kriz anında ne yapmak gerekir?

Dr. Celal Şalçini, epilepsi krizi anında yapılması gerekenleri de şöyle anlattı: “Nöbet anında yapabilecek tek şey basit ilk yardım olarak hava yolunu açık tutmak yani rahat nefes almasını sağlamaktır. Eğer eski epilepsi hastası ise “airway” denilen hava yolunu açık tutan kauçuk bir yardımcı ilk yardım aracını bulundurmanız ve nöbet başlar başlamaz yerleştirmeniz uygun olacaktır. Eğer yoksa yana yatırmak, çenesini yukarı kaldırmak, varsa nöbet esnasında ağızdan gelen sıvıları silmek yeterli olacaktır. Kasılmayı önlemek için kesinlikle hastanın üzerinde kas gücü ile baskı uygulamayın. Etraftaki düşebilecek eşyaları kaldırın, yere yatırın ve ilk yardım çağırın.”

Epilepsi hastalarının günlük yaşamlarını normal şekilde devam edebileceğini kaydeden Dr. Celal Şalçini, “Bu tamamiyle epilepsi hastasının hastalığı ne kadar tanıdığı, kabullendiği ile ilgili bir durum. Sık nöbet geçirenlerde kısıtlılık söz konusu olurken bazı hastalarda da hayatlarına normal devam etmelerinin öneriyoruz” diye konuştu.

Epilepsi En çok çocuk ve gençlerde görülüyor

Epilepsi nöbetlerini azaltmanın ve atakların kontrol altına alınabilmesinin tedavi ile mümkün olabileceğini belirten Dr. Celal Şalçini, “Epilepsi en çok çocuk ve gençlerde, ayrıca yaşlılarda gözükmektedir. Orta yaştakilerde nadir şekilde görülmektedir” dedi.

Risk faktörlerine dikkat!

Epilepsinin çoğu zaman idiopatik denilen sebebi belli olmayan bir hastalık olduğunu kaydeden Dr. Celal Şalçini, beyin tümörü, beyin kanaması, damar tıkanıklığının risk faktörü olduğunu,  Alzheimer hastaları, böbrek ve karaciğer hastaları, hemodiyaliz hastaları, kemoterapi ilaçları ve madde kullananların risk altında olduğunu kaydetti.

Epilepside Tedavi seçenekleri var

Epilepsinin tedavisi mümkün hastalıklardan biri olduğunu kaydeden Dr. Celal Şalçini, “Gelişmekte olan teknoloji ile beraber yeni ilaçlar üretilmekte ve tedavi şeçenekleri artmaktadır. Ayrıca ilaçla tedavisi olmayan epilepsilerde cerrahi işlemler de uygulanabilmektedir. Epilepsi tedavisinde öncelikle hastalığın sebebi araştırılır ve sebebin ortadan kaldırılması için çaba gösterilmektedir. Önce tek ilaç, daha sonra birkaç ilaçla tedavi etmeye çalışılıyor. Bazen cerrahi müdahaleler gerekebiliyor” dedi.

Doktordan habersiz ilaç kesilmemeli

Doktorun haberi olmadan ilaç kesmenin hastalık açısından çok önemli olduğunu kaydeden Dr. Celal Şalçini, “Çünkü ani ilaç kesilmesi “status epileptikus” dediğimiz nöbetin süreğen hale gelmesine sebep olabilir ki bu hayati tehlike teşkil etmektedir” uyarısında bulundu.



Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı: