Çöp Biriktirme Hastalığı Dispozofobi

Çöp Biriktirme Hastalığı Dispozofobi halk arasında istifçilik ya da çöp toplama hatalığı olarak bilinmektedir. Çöp Biriktirme Hastalığı Dispozofobi, her yüz insandan birinden görülmektedir. Dispozofobi' en büyük belirti eski veya yeni hiçbir eşyayı atamamak veya verememektir. Dispozofobi takıntıdır

Çöp Biriktirme Hastalığı Dispozofobi

ÇÖP BİRİKTİRME HASTALIĞI DİSPOZOFOBİ NEDİR

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi, Dispozofobi ya da kompulsif biriktirme hastalığı, kullanılmayan eşyaların biriktirilmesi ve atılamaması anlamına gelmektedir. Dispozofobi, kompulsif biriktirme hastalığı, istifçilik de denilen bu sorun, değersiz, sağlıksız, kullanılmayan tüm eşyaların biriktirilmesi ve atılamaması durumuna denir. Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi'de  eşyaların herhangi birinin kaybı, kişide kaygı, endişe, öfke, toplum içinde garip davranışlar sergileme gibi sonuçlara yol açabilmektedir. Bu kişilerin yaşam alanlarında, neredeyse hiç yer kalmayacak kadar biriktirme yapılması da hastalığı ortaya koyan en önemli belirtilerdendir. Karışıklık ve kalabalık, ev içinde hareket etmeyi kısıtlayacak dereceye gelmektedir. Toplanan ve biriktirilen eşyalar genellikle birbiri ile benzer şeylerdir.

Tutumlu olmak, bazı eşyaları ileride lazım olabilir düşüncesi ile saklamak biriktirme hastalığı değildir. Biriktirme hastalığında, toplanan ve bir türlü atılamayan eşyalarda bir düzensizlik ve tutarsızlık vardır. Bu yüzden koleksiyonculuktan da çok farklıdır. Kolleksiyonerler, sadece bir ya da birkaç alanla alakalı eşyaları toplarlar. Üstelik toplanan eşyalarda bir düzen ve intizam vardır. Hobilerini belirli bir disiplinle yürütürler. Halk arasınfa istifçilik olarak bilinen Kompulsif Biriktirme Hastalığı'nın Türkiye’de nüfusun yüzde 3’ünde, dünya genelinde  ise yüzde 6 oranında görülür.

Asıl adı Kompulsif Biriktirme Hastalığı (Dispozofobi) olan ve halk arasında istifçilik olarak bilinen hastalık, kişinin değerli olsun veya olmasın, eşya, atık, ambalaj vb. maddeleri atamama durumu olarak tanımlanıyor. Bireylerin özellikle sosyal yaşantısına önemli ölçüde etki eden istifçilik, aynı zamanda hem kişiye hem de yakın çevresine duygusal, fiziksel ve maddi anlamda zararlar veriyor. Uzmanlar hastanın ‘istifçi' olarak değerlendirilmesi için yararlı ya da yararsız tüm eşyaların elde tutulması ve atılmaması için kişide yoğun bir dürtüsel durumun var olması haline dikkat çekiyorlar.

ÇÖP BİRİKTİRME HASTALIĞI DİSPOZOFOBİ  NEDENLERİ

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi nedenleri;

- Dürtü Bozuklukları
- Genetik faktörler
- Takıntılar
- %3’ünde görülen kompulsif biriktirme hastalığı
- Kişilik Bozuklukları
- Travmalar
- Şiddete maruz kalma
- Kötü çocukluk dönemi
- Erken çocukluk dönemlerinde maruz kalınan aile tutumları
- Depresyon
- Çoklu Kişilik Bozukluğu
- Anksiyete
- Ayrılık anksiyetesi
- Terk edilme korkusu
- Sevilmeme hissi
- Değersizlik duygusu
- Hafıza problemleri
- Dikkat eksikliği

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi probleminin yarattığı belirtilerin arttığı dönemlerin hemen öncesinde genellikle kişilerin stresli veya travmatik bir durum yaşadığı görülebiliyor. Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi'de Bu durum da bize, aslında istifçilik durumunda kişinin yaşantısal faktörlerinin ne denli önemli olduğunu gösteriyor. Travmaya maruz kalan kişilerin gerçek stres faktörleriyle yüzleşmemek ya da bunların bir şekilde üzerini kapamak için istifçiliği bir baş etme yöntemi olarak geliştirdikleri görülüyor. Aynı zamanda, günümüzde yapılan araştırmalar gösteriyor ki, Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobinin hafıza ve dikkate dayalı problemlerle, kategorilendirme ve karar verme zorlukları ile de ilişkisi var. Bu noktada kişilerin ellerinde tuttukları eşyalarla bağ kurarak, güvenli ortam ihtiyaçlarını karşıladıkları ve kişisel olarak yaşadıkları olayları hatırlamalarını sağlayacak bağlantılar kurdukları düşünülüyor.

ÇÖP BİRİKTİRME HASTALIĞI DİSPOZOFOBİ BELİRTİLERİ

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi Belirtileri;

- Değerli değersiz hiçbir eşyayı atamamak
- Toplanılan eşyaların atılamama sorunu ön plandadır. Bu eşyaların başkaları tarafından atılmaya çalışılması durumunda ise kişilerde öfke patlamaları meydana gelmektedir.
- Dışarıdayken görülen çöpleri eve götürmek istemek
- Mekanlarsa görülen eşyaların kendi evinde olmasını istemek
- Evde oluşan çöpleri biriktirmek
- Çöpleri kategorilendrmek
- Çöp dışında da hiç bir eşyayı verememek, atamamak
- Bir nesneyi atarken acı çekmek, üzüntü duymak
- Evdeki çöplerin ve eşyaların azalacağından korkmak
- Kompulsif biriktirme hastalığında kağıt, tarihi geçmiş gazeteler, plastik eşyalar, poşetler, eski kıyafetler gibi her çeşit neredeyse işe yaramayan şeyin saklandığı görülmektedir.

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi Belirtileri TEDAVİSİ

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi'de Her türlü psikolojik rahatsızlığın tedavisinde olduğu gibi Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi'de de  ilk olarak gerekli olan, kişinin problemini kabul edecek iç görüye sahip olması ve tedavi olmayı istemesidir. Ancak istifleme problemi olan kişilerin yarıdan fazlasında durumlarından rahatsız olmama hali görülür. Bu sebeple tedaviye uyumları düşüktür. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalarla birlikte, kanıta dayalı terapilerden biri olarak kabul edilen bilişsel davranışçı terapi ile birlikte bireylerin istifleme davranışının tedavisinde önemli adımlar atıldı. Bu noktada bilişsel davranışçı terapi uygulayan uzmanlar, istifleme davranışının altında yatan nedenleri araştırarak öncelikle bu sebepleri ortadan kaldırmaya ve bununla birlikte karar alma becerilerini güçlendirmeye odaklı çalışıyorlar. Psikoterapi kapsamında amaç, istifleyen kişinin istiflediği eşyalardan önemli ölçüde kurtulmasını sağlamak ve belli bir miktar eşya ile yaşam becerilerini sürdürebilmesini sağlamak.



Özellikle son yıllarda gelişen nörobilimsel çalışmalarla birlikte, istifleme problemi yaşayan kişilerin beyninde sağlıklı kişilere oranla farklı nöral aktiviteler görüldüğü tespit edildi. Yapılan çalışmalar sayesinde elde edilen bulgular istifçiliğin tedavisi için de çarpıcı etkiler taşıyor. Güncel çalışmalara göre, istifçilik problemi yaşayan kişilerin beyinlerinin karar verme, dikkat ve duygusal regülasyonla alakalı bölgelerinde işlevsel bozukluklar görüldüğü saptandı.

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi BAŞKA HASTALIKLARA SEBEP OLABİLİR Mİ?

Eşyalarına bağlanarak yaşam alanlarını bu eşyalarla dolduran istifçilerin hareket kabiliyeti git gide kaybolur. Temelde fiziki açıdan ciddi biçimde etkilenen yaşam alanı, aynı zamanda hijyenik açıdan da etkilenmeye başlar. Yaşam ortamı içerisinde istiflenen eşyalar tozlanmaya ve küflenmeye yüz tutar. Bu sebeple ev içi böcek ve fare istilası kaçınılmaz olur. Bu durum ise kişinin çok sayıda hijyene dayalı fiziksel rahatsızlık yaşamasına sebep olabilir.

Çöp Biriktime Hastalığı Dispozofobi olan kişiye nasıl davranılmalı?

İstifleme davranışı gösteren kişi yakın çevresiyle problemler yaşamaya başlar. Arada oluşan en net sıkıntılardan biri istiflemenin ev ya da iş ortamını paylaşan kişiler için yaşam alanlarını olabildiğince kısıtlaması ve hijyenik açıdan etkilemesidir. Bu noktada istifçi kişinin yakın çevresindekilerin tutumları problemin gidişatı açısından büyük önem taşır. İlk etapta yakın çevrede bulunan kişilerin istiflemenin bir psikolojik problem olduğunu kabul etmesi ve doğasını anlamaya çalışmaları gerekiyor. Bununla birlikte yakındaki kişilerin duruma karşı olan duygularını yönetme becerisini edinmeleri de önemli. İstifleme durumunun temelinde duygusal problemlerin olduğunu kabul edersek, özellikle ailenin problemi yaşayan kişiye sevgi ve şefkat göstermesi gereklidir. Burada en önemli faktörlerden biri ise istifçiyi değişmeye zorlamamak ve durumun düzelmesi için kişiye yeterli zamanı tanıyarak destek olmaktır. Bu problemin görülme sıklığı hem Türkiye'de hem de dünyada küçümsenmeyecek bir orandadır. Türkiye'de nüfusun yüzde 3'ünde rastlanan istifçilik problemi dünya genelinde yüzde 6 olarak seyrediyor. Bununla birlikte kişilerin istifçilik durumunu mümkün olduğunca gizledikleri için verilen bu rakamların gerçek değerlerin altında kaldığı da düşünülüyor.

Paylaş:



Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı:

İlginizi Çekebilcek Diğer Yazılar
  • Kişi neden soğuk görünür? Bunu isteyerek mi yapar? Bu nitelemede bulunmaya bizi ne sürükler? Soğuk görünüm altında yatan nedenler neler?
  • Fobinin de lügati olduğunu biliyor muydunuz? İşte fobinin 1001 çeşidi.
  • Acaba sizde hastalık hastası mısınız? Sürekli korku ve telaşla mı yaşıyorsunuz?
  • Hayatın her alanında karşılaşılan öfke kontrolsüzlüğü sorunu, toplumsal yaşamı etkiliyor. Gelişmiş ülkelerde suç işleyenlere empati eğitimi verildiğin
  • Ben çok çabuk sinirlenen bir tipim haksızlığa tahammül edemiyorum. Ne yapabilirim nasıl düzelebilirim?
  • Narsistik kişiliklerin özellikleri nelerdir? Narsistik kişilikler nasıl belirtiler verirler? Narsistik kişilerde empati körlüğü vardır. Prof. Dr. Nevz
  • Randevu Al