Beynin büyümesi diyete mi bağlı?

Birçok antropolog, büyük sosyal gruplar içinde yaşamanın beynin giderek büyümesinde önemli bir etken olduğuna inanıyor; fakat yeni bulgular bu inancın sorgulanmasına neden oluyor.

Beynin büyümesi diyete mi bağlı?

New York Üniversitesi'nin primatoloji bölümündeki dolaplarda çok sayıda kemik saklı. James Higham bu kemiklerin insan evriminin önemli bir aşamasına dair soruya yanıt verdiğine inanıyor: İnsan beyni neden bu kadar büyük ve ağır?

Maymunlar da dahil birçok primatın kafatasını inceledikten sonra Higham ve ekibi bu soruya ilginç bir açıklama getirdi.

Bazı primatların diğerlerinden daha büyük beyne sahip olması onların sosyal davranışlarıyla açıklanıyordu. Yani daha büyük ve karmaşık sosyal gruplar içinde yer alan primatların bu sosyal ilişkileri etkili bir biçimde yürütebilmesi için daha büyük beyne ihtiyaç duyduğu söyleniyordu.

Yirmi kadar yıldır gündemde olan bu teori "sosyal beyin hipotezi" adıyla anılıyor.

Primatlar üzerinde yapılan geniş çaplı araştırmalar üzerine Higham ve ekip arkadaşı Alex DeCasien bu teorinin her şeyi açıklayamadığına inanıyor.

Nature Ecology and Evolution dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, primatın diyeti beynin büyüklüğünü tahminde daha doğru sonuçlar veriyor.

Bu sonuca varmak için araştırma ekibi 140 primat türünü inceleyerek veri topladı. Böylece primat beyninin büyüklüğü ile grup büyüklüğü ve sosyal yapı gibi çeşitli sosyal faktörler arasındaki ilişki incelendi.

Toplanan verilerin oldukça geniş kapsamlı olduğu vurgulanıyor. Sosyal beyin hipotezi formüle edilirken, yalnız yaşayan ama büyük beyni olan orangutan gibi primatların hesaba katılmadığı belirtiliyor.

Yeni veriler ise sosyal grup büyüklüğünden ziyade primatların diyetinin beynin büyüklüğünü belirlediğine işaret ediyor.

Higham'a göre, meyveyle beslenen primatların yaprak yiyen primatlardan daha büyük beyne sahip olduğu eskiden beri biliniyordu. Zira meyve, yaprağa oranla çok daha besleyici ve daha kolay hazmediliyor.

Yeni araştırmalar beynin büyüklüğünü etkileme bakımından beslenmenin önemine dikkat çekiyor.  Öte yandan, yaprağa kıyasla meyvenin hem zaman hem mekân bakımından daha düzensiz dağılım göstermesi, meyve toplamayı çok daha karmaşık ve daha fazla beceri gerektiren bir iş haline getiriyor.

Fakat bu, büyük beynin evriminde sosyal grubun büyüklüğünün önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. Meyve yapraktan daha az olduğu için meyveyle beslenen primatların daha geniş bir alanda dolaşması gerekiyor. Bu nedenle daha geniş sosyal gruplar oluşturuyorlar.

"Belli bir meyve ağacına başka bir grup daha ulaşmışsa orada kimin kalacağını genellikle grubun büyüklüğü belirler" diyor Higham.

DeCasien'e göre, birçok etken birlikte gelişiyor; sosyal beyin hipotezinin temel sorunu ise sosyal grup büyüklüğünün diğer etkenlere baskın geldiğini iddia etmesi.

"Oysa araştırmalarımız gösteriyor ki, parçalara ayırdığınızda diyet faktörü daha güçlü." Ancak hem Higham hem DeCasien kendi bulgularına karı çıkanların olacağını da biliyor.

BBC TÜRKÇE

Paylaş:



Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı:

İlginizi Çekebilcek Diğer Yazılar
  • İnsan vücudunda doğal olarak olan, duygusal tepkilerin kontrolünde rol oynayan dopamin beyne sinyaller ileten kimyasal bir maddedir. Dopamin nedir, so
  • Bilim İnsanları İmplantlar ve Yapay Zeka ile İnsan Beyin Fonksiyonunu İyileştirdiğini açıkladı. Minnesota Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yapılan bir a
  • Son günlerde dünya çapında ilgi gören ve en çok izlenen diziler arasında yer alan Squid Game isimli dizide beynin karar alma süreçlerine ilişkin öneml
  • Bilim adamlarından oluşan bir ekip, yeni bir lazer tekniği kullanarak, laboratuvarda yaşayan, işleyen fare beyin hücrelerini 3D olarak basmayı başardı
  • Psikopat ve Seri Katillerin Beyni nasıl çalışır? Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi’nden Prof. Dr. Sultan Tarlacı anlattı…
  • Pandemide olumlu düşünmenin koruyucu etkisi var. Pandemi psikolojisi ile mücadelede bunlara dikkat!
  • Randevu Al