E-bültenimize kayıt olarak güncellemelerden haberdar olabilirsiniz.

TEKNOLOJİ BAĞIMLISI OLDUK!

TEKNOLOJİ BAĞIMLISI OLDUK!

TEKNOLOJİ BAĞIMLISI OLDUK!DR. ADNAN ÇOBAN
PSK. ORHAN GÜMÜŞEL

Devamlı ve baş döndürücü bir hızla değişen ve gelişen teknoloji, coğrafi ve kültürel uzaklıkları aynı hızla ortadan kaldırmakta ve günümüz insanının gelişim portresini şekillendirmektedir. Dolayısıyla günümüz insanının teknolojiye bağımlılığı da gün geçtikçe artış göstermektedir.

Teknolojik bağımlılıklar, insan-makine etkileşimini içeren ve kimyasal olmayan (davranışsal) bağımlılıklar olarak tanımlanır. Bu bağımlılıklar pasif (televizyon) ya da aktif (bilgisayar) olabilir. Etkileşim genellikle, neden olan ya da pekiştiren özellikleri (ses ve renk efektleri, aksiyon, olay sıklığı... ) içermekte ve bu özellikler bağımlılık eğilimini artırabilmektedir.

Teknolojik bağımlılıklarda ele alınan bazı ana bileşenler şunlardır: Dikkat çekme, duygu durum değişikliği, tolerans geliştirme, geri çekilme belirtileri, çatışma ve nüksetme...

Teknoloji kullanımının kişisel gelişimde "bilgiye hızlı ulaşmak, bilgisayarla tanışmak ve kullanımını öğrenmek" gibi olumlu yönlerinin olduğuna şüphe yoktur. Ancak bunun yanında "internet ya da televizyon bağımlılığı, sosyal izolasyon, özellikle şiddet ve pornografik yayınlara ulaşabilme" gibi kişilik gelişimini olumsuz yönde etkileyen yönlerinin de olduğu göz ardı edilmemeli ve bu etkilerinin üzerinde hassasiyetle durulmalıdır.

21. yüzyıl insanı yaşamında hızla gelişip yayıldığını söylediğimiz teknolojik enstrümanlardan kaçmak ise kesinlikle çözüm değildir. Doğru kullanımlarda gelecekte yaşayacak olan bugünün gençleri ve çocukları için de işlevsel donanımlar olacaktır. Araştırmalar göstermiştir ki batı toplumlarında kariyer rekabeti içinde teknoloji kullanımı hatırı sayılır bir avantaj olarak görülmektedir. Pew İnternet and American Life Project'in 2001 yılında yapmış olduğu çalışmanın sonuçları Amerika Birleşik Devletleri'nde lise çağı gençlerinin %20'si 5-8 yaşlarında bilgisayar kullanmaya başlamaktadır. Aynı yıl yapılan bir başka araştırma da ise 12-17 yaş aralığında yaklaşık olarak 17 milyon genç internet kullanmakta olduğu ve interneti hayatlarının önemli bir parçası olarak nitelediği sonucuna ulaşılmıştır (Lenhart, 2001). aynı araştırmanın bir diğer sonucu da Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ebeveynlerin %55'i çocuklarının ilerideki yaşamlarında başarılı olabilmeleri için bilgisayar ve internet kullanımını bilmelerinin şart olduğunu belirtmeleridir. 1997 de Gallop'un yaptığı bir araştırmaya göre ise 13-17 yaş arası gençlerde cinsiyetlere göre kıyaslama yapıldığında erkeklerin kızlara oranla daha fazla video oyunu oynadıkları tespit edilmiştir. Teknoloji bağımlılığının bilgiye kolay ve hızlı ulaşmak, sanal tecrübeleri gerçek hayata aktarmanın prova alanı halinde yaşamak, öğrenirken eğlenmek eğlenirken de öğrenmek gibi olumlu etkilerinin yanı sıra ergenlik dönemi gelişim parametlerinde yarattığı olumsuz etkilere de kısaca değinmek isterim.