2018'in en önemli bilim haberleri

2018'in en önemli bilim haberlerini biliyor musunuz? Bilim ve çevre haberlerine meraklı olanlar için 2018 yılı epeyce malzeme sundu.

2018'in en önemli bilim haberleri

Hava sıcaklığındaki artışın 1,5 dereceyi aşması halinde dünyamızı bekleyen tehlikeler konusunda iklim uzmanlarının uyarılarından tutun da Mars'ta 20 km çapındaki gölün görüntüleri ve başka birçok haberle hatırlanacak bir yıl oldu 2018.

İşte yılın en çarpıcı bilim haberleri…

Küresel ısınma için 'güvenli' limit

İçinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda hava sıcaklığındaki 2 derecelik bir artışın küresel ısınma bakımından risklerine uzun zamandır dikkat çekiliyordu. Bilim insanları, küresel ısınmanın en zararlı etkilerinden korunmak için bu sınırı aşmamak gerektiğini vurguluyordu.

Fakat bazı uzmanlar hava sıcaklığındaki artışı 1,5 derece ile sınırlamak gerektiğine inanıyor. Bu durumda, milyonlarca insanın yaşam alanının sular altında kalmaktan kurtulacağı gibi, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan canlıların ve su sıkıntısı çeken insanların sayısının da azalacağı belirtiliyor.

Ancak bunu başarmak çok daha masraflı olacağı gibi, değişim yönünde hızlı adımlar atmak da gerekiyor. Uzmanların Ekim ayında sunduğu raporda, sera gazı salınımında büyük bir düşüşü sağlayacak tedbirlerin alınması, yenilenebilir enerjiye geçiş, yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarında değişim gibi tavsiyelere yer veriliyor.

İlk hayvanlar

Bugün yeryüzünde bir milyonu aşkın canlı türü var. Bunların tek hücreli canlılardan evrilmesi sürecinde bilinmeyen çok şey var. İlk hayvan türlerinin belirlenmesinde daha çok 500 milyon yıl öncesine ait 'Edikara faunası' adı verilen esrarengiz canlı türleri üzerinde duruldu. Bunlar dünyadaki ilk karmaşık organizmalardı.

Ancak bunların yaşam ağacındaki konumunu belirlemek zor; zira bu ilginç canlılar liken, mantar ve hatta bitki ile hayvan arası kategoride değerlendiriliyor.

Eylül ayında bilim insanları fosilleşmiş Edikara canlılarından Dickinsonia adı verilen ve düz deniz anası şeklindeki bir türü incelediğinde kolesterol molekülleri buldu. Bu onun hayvan olduğunu gösteriyordu. Zira kolesterol hayvanlara özgü bir madde.

Plastik adası

2018'e damgasını vuran konulardan biri dünyadaki plastik atık sorunu oldu. BBC'nin 'Mavi Gezegen 2' belgeselinde plastiğin okyanuslar ve deniz canlıları açısından yarattığı yıkımın boyutlarına dikkat çekilmişti. Endonezya'nın Java adasındaki Bandung bölgesinde nehir ve kanallarında toplanan plastik çöp yığınlarının temizlenmesi için Nisan'da ordu yardıma çağrılmıştı.

İngiltere hükümetinin hazırlattığı bir raporda, tedbir alınmazsa 10 yıl içinde okyanuslardaki plastik miktarının üçe katlanacağına dikkat çekiliyordu.

Evrenin 'hayaletimsi' yapı taşları

Evrenin temel yapı taşlarından birini oluşturan nötrinolar atomun alt parçalarıdır ve evrendeki maddelerle etkileşime girmeden serbestçe dolaşırlar. Bir nötrino parçacığının, yaklaşık bir ışık yılı (10 trilyon km) kalınlığındaki kurşun metalini hiçbir atoma çarpmadan geçebileceği tahmin ediliyor.

Yeryüzünde karşılaştığımız nötrinoların çoğu Güneş'ten ve Dünya'nın atmosferinden geliyor. Ancak bazı yüksek enerjili nötronoların kaynağı bu yıla dek gizemini koruyordu. Temmuz'da uluslararası bir bilim ekibi bunlardan birinin uzak bir galaksiden Dünya'ya fırlatıldığını ortaya koydu.7

Mars'ta ve Ay'da su

Mars'ta buz halinde su olduğunu ve bu buzların zaman zaman sıvı halde aktığını biliyorduk. Temmuz ayında bir grup bilim insanı, gezegenin güney kutbunda 20 km çapında bir göl buldu.

NASA'nın Curiosity uzay aracı bir göl yatağındaki taş kalıntılarını inceliyordu. Araştırmacılar yıllardır Mars'ta su izleri aradığı için günümüzde mevcut su kütlesine dair bu yeni bulgu büyük heyecan yarattı.

Britanya adası sakinleri

Binlerce yıl öncesine ait insan kalıntılarından elde edilen DNA'ların incelenmesi yoluyla geçmişe ışık tutuluyor. Bunun önemli örneklerinden biri bu yıl gerçekleşti. 4500 yıl önce Avrupa kıtasından Britanya adasına gerçekleşen kitlesel göç sonucu bu adada yaşayan eski insanların yerini yenilerinin aldığı tespit edildi.

Kıtadan gelenlerin genlerinin yüzde 90'ı birkaç yüz yıl içinde ada nüfusuna hakim oldu. Bunun hastalık, açlık ve savaşlardan kaynaklanmış olabileceği belirtiliyor.

Buz etkisi

Grönland adasından radar görüntülerini inceleyen araştırmacılar Kasım ayında adadaki bu kütlesinin altında göktaşı çarpması sonucu oluşmuş büyük bir krater keşfetti. 1,5 km çaplı demirden oluşan bir göktaşının 12 ila 3 milyon yıl önce buraya çarptığı sanılıyor.

BBC TÜRKÇE



Etiketler: Bilim olayları 2018’in bilim olayları


Bu yazıya 0 yorum yapıldı.

Cevap yazdığın kullanıcı:

BİLGİ PARKI
NPİSTANBUL Bilgi Parkı
ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ TV
VİDEOLAR
  • Madde bağımlılığının diğerlerinden farkı nedir?
    19 Mart 2019, 11:30
  • Jackson efsanesinin sonu mu?
    18 Mart 2019, 09:17
  • Sporda doğru bilinen yanlışlar!
    18 Mart 2019, 09:07
  • Parkinson yaşlılık hastalığı değil!
    15 Mart 2019, 09:06