Sinir Bilimi Tarihinin Köşe Taşları

Bu sayfa, Dr. Eric H. Chudler’in hazırlamış olduğu "Milestones in the Neuroscience Research" adlı sayfanın Türkçe tercümesidir.

M.Ö. 4000 – 0

M.Ö. 4000 – Afyon bitkisinin öforik etkileri Sümer kayıtlarına geçti.
M.Ö. 2700 – Shen Nung akupunkturu ortaya koydu.
M.Ö. 1700 – Edwin Smith’in cerrahi papirüsü yazıldı. Bu sinir sistemi hakkındaki ilk yazılı kayıttır.
M.Ö. 500 – Crotona’lı Alcmaion duyusal sinirleri keserek inceledi.
M.Ö. 460 – 379 – Hippocrates, epilepsinin (sara) bir beyin bozukluğu olduğunu öne sürdü.
M.Ö. 460 – 379 – Hippocrates, beynin duyuların algılanmasında iş gördüğünü ve zekanın merkezi olduğunu söyledi.
M.Ö. 387 – Plato (Eflatun) Atina’da ders verdi. Beynin zihin işlemlerinin merkezi olduğuna inanıyordu.
M.Ö. 335 – Aristo uyku üzerine yazılar yazdı; kalbin zihin işlevlerinin merkezi olduğuna inanıyordu.
M.Ö. 335-280 – Herophilus ("Aantominin Babası") ventriküllerin insan zekasının merkezi olduğuna inanıyordu.

M.Ö. 280 – Chios’lu Erasistratus beynin bölümlerini ortaya koydu.

0 – 1500

177 – Galen "Beyin Üzerine" başlıklı derslerini verdi.
100 – Marinus onuncu kafa sinirini tarif etti (N vagus).
1000 – Alhazen gözü, fotoğraf maikensine benzer bir cihazla karşılaştırdı.
1316 – Mondino de’Luzzi Avrupa’nın ilk anatomi kitabını yazdı (Anothomia)
1410 – İspanya’nın Valencia kentinde ilk akıl hastanesi açıldı.

1500 – 1600

1504 – Leonardo da Vinci insan beyin ventriküllerinin (beynin içindeki sıvı dolu boşlukların) mumdan kalıbını çıkarttı.
1536 – Nicolo Massa, beyin-omirilik sıvısını tanımladı.
1538 – Andreas Vesalius Tabulae Anatomicae adlı eserini yayınladı
1543 – Andreas Vesalius "On the Workings of the Human Body" (insan vücudunun işleyişi üzerine) adlı eserini yayınladı.
1543 – Andreas Vesalius pienal (epifiz) bezini tartışarak, korpus striatumun (çizgili cisim) çizimlerini yaptı.
1561 – Gabriele Falloppio "Observationes Anatomicae" (Anatomik Gözlemler) adlı eserini yayınladı ve bazı kafa sinirlerini tanımladı.
1562 – Bartolomeo Eustachio "The Examination of the Organ of Hearing" (Duyma Organının İncelenmesi) adlı eserini yayaınladı.
1564 – Aranzi "hippocampus" terimini kullandı.
1573 – Constanzo Varolio pons‘u adlandırdı.

1573 – Constanzo Varolio ilk kez beyni tabanından başlayarak kesitlere ayırdı.
1583 – Felix Platter göz merceğinin sadece ışığı odakladığını söyledi.
1586 – A. Piccolomini beyin kabuğu (korteks) ve beyaz madde arasındaki ayırımı yaptı.
1587 – Giulio Cesare Aranzi ventrikülleri ve hippokampusu tanımladı.
1590 – Zacharias Janssen bileşik mikroskobu icat etti

1600 – 1700

1604 – Johannes Kepler retinadaki ters dönmüş görüntüyü tanımladı.
1609 – J. Casserio mamiller cisimlerin ilk tanımlamalarını yayınladı.
1611 – Lazarus Riverius bilinç bozukluklarına dair kitabını yayınladı.
1641 – Francis de la Boe Sylvius beynin yan yüzeylerinde bulunan yarıkları (Sylvius yarıkları) tesbit etti.
1649 – Rene Descartes pineal bezi vücudun ve zihnin kontrol merkezi olarak tarif etti.
1658 – Johann Jakof Wepfer yırtılmış bir beyin damarının apopleksiye (inme) neden olabileceğini öne sürdü.
1662 – Rene Descartes‘ın"De homine"adlı eseri yayınlandı (Descartes 1650 yılında ölmüştü)
1664 – Thomas Willis "Cerebri anatome" (BeyinAnatomisi) adlı eserini yayınladı (Latince).
1664 – Thomas Willis onbirinci kafa sinirini tanımladı.
1664 – Gerardus Blasius örümceksi zarı (araknoid) keşfedip isimlendirdi.
1665 – Robert Hooke ilk mikroskobunu geliştirdi.
1667 – Robert Hooke "Micrographia" (mikroskop görüntüleri) adlı eserini yayınladı.
1668 – l’Abbe Edme Mariotte kör noktayı keşfetti.
1670 – William Molins "troklear sinir"i adlandırdı.
1673 – Joseph DuVerney güvercinlerde deneysel beyin parçaları çıkarma (ablation) tekniklerini uyguladı.
1681 – Thomas Willis‘in "Cerebri anatome" adlı eserinin ingilizce baskısı yayınlandı.
1681 – Thomas Willis Nöroloji terimini kullandı.
1684 – Raymond Vieussens "Neurographia Universalis" adlı eserini yayınladı.
1684 – Raymond Vieussens beyni sertleştirmek üzere kaynar yağ kullandı.
1695 – Humphrey Ridley restiform cismi tanımladı.
1695 – Humphrey Ridley "The Anatomy of the Brain" (beynin anatomisi) adlı eserini yayınladı.

1700 – 1800

1704 – Antonio Valsalva "On the Human Ear" (İnsan kulağı üzerine) adlı eserini yayınladı.
1705 – Antonio Pacchioni araknoid granülasyonları tarif etti (beyin omurilik sıvısının toplardamarlara boşalmasını sağlayan minik beyin zarı torbacıkları)
1709 – Domenico Mistichelli piramidal çaprazı tanımladı.
1717 – Antony van Leeuwenhoek sinir liflerinin enine kesitlerini inceledi.
1721 – "Anestezi" kelimesi İngilizcede kullanıldı (Dictionary Britannicum’da).
1736 – Jean Astruc "refleks" terimini kullandı.
1740 – Emanuel Swedenborg "Oeconomia regni animalis" adlı eserini yayınladı.
1764 – D.F.A. Cotugno omurilikteki örümceksi zar altında bulunan beyin omurilik sıvısını tanımladı.
1772 – John Walsh torpedo (elektrik) balığında deneyler yaptı.
1773 – John Fothergill trigeminal nevralji’yi tanımladı (tic douloureux, Fothergill sendromu).
1773 – Sir Joseph Priestley nitröz oksiti keşfetti.
1774 – Franz Anton Mesmer "animal magnetism" (hayvan manyetizmasını) kavramını ortaya koydu (daha sonra hipnoz adını aldı)
1776 – M.V.G. Malacarne sadece beyincik üzerine ilk kitabı yayınladı.
1777 – Philip Meckel iç kulağın havayla değil sıvı ile dolu olduğunu ortaya koydu.
1779 – Antonius Scarpa denge sistemindeki Scarpa gangliyonunu tanımladı.
1781 – Felice Fontana aksoplazma ve aksonun mikroskobik özelliklerini tamıladı.
1782 – Francesco Gennari "lineola albidior" üzerine çalışmalarını yayınladı (sonraları Gennari şeridi olarak adlandırıldı)
1786 – Felix Vicq d’Azyr lokus seruleus (locus coeruleus)u keşfetti.
1791 – Luigi Galvani kurbağa sinirlerinin elektirksel uyarımı ile ilgili çalışmalarını yayınladı.
1794 – John Dalton renk körlüğnü tanımladı.
1796 – Johann Christian Reil insula’yı tanımaldı (Reil adası)

1800 – 1850

1800 – Alessandro Volta ıslak hücre pilini icat etti.
1800 – Humphrey Davy nitröz oksiti sentezledi.
1803 – Friedrich Serturner afyon bitkisinden morfin elde etti.
1805 – Felix Vicq d’Azyr kırmızı çekirdeği (nucleus ruber) keşfetti.
1808 – Franz Joseph Gall frenoloji üzerine çalışmalarını yayınladı.
1809 – Johann Christian Reil beyni sertleştirmek için alkol kullandı.
1809 – Luigi Rolando beyin kabuğunu uyarmak için galvanik akımı kullandı.
1811 – Julien Jean Legallois medulladaki solunum merkezini keşfetti.
1811 – Charles Bell omuriliğin ön ve arka kökleri arasındaki işlevsel farklılıkları tartıştı.
1813 – Felix Vicq d’Azyr klaustrumu keşfetti.
1817 – James Parkinson "An Essay on the Shaking Palsy"(Titreten Beyin Felci Üzerine Bir Çalışma) adlı eserini yayınladı.
1818 – Library of the Surgeon General’s Office (Genel cerrahlar ofisi kütüphanesi) kuruldu (daah sonra Ordu Tıp Kütüphanesi, daah da sonra ise Ulusal Tıp Kütüphanesi (National Library of Medicine) haline geldi).
1820 – Galvanometre icat edildi.
1821 – Charles Bell fasyal sinir hasarlarında aynı yönde gerçekleşen yüz felcini tanımladı (Bell felci)
1821 – Francois Magendie omuriliğin ön ve arka kökleri arasındaki işlevsel farklılıkları tartıştı.
1822 – Friedrich Burdach cingular gyrus’u adlandırdı.
1822 – Friedrich Burdach alteral ve medial genikulat çekirdekleri tanımladı.
1823 – Marie-Jean-Pierre Flourens beyinciğin motor işlevleri düzenlediğini öne sürdü.
1824 – John C. Caldwell "Elements of Phrenology"(frenolojinin esasları) adlı eserini yayınladı

1824 – Marie-Jean-Pierre Flourens davranış çalışmalarında parça çıkarma yöntemleini çalıştı.
1824 – F. Magendie beyinciğin dengedeki rolüne dair ilk kanıtı sağladı.
1825 – John P. Harrison frenolojiye ilk karşı çıkışı gerçekleştirdi.
1825 – Jean-Baptiste Bouillaud Frontal bölge hasarlarından sonra oluşan konuşma bozuklukları vakalarını yayınladı.
1825 – Robert B. Todd beyin kabuğunun zihin işlevlerinde, korpus striatumun hareketlerde ve orta beynin heyecanlardaki rolüne ilişkin tartışmalar yayınladı.
1825 – Luigi Rolando presentral ve postsentral kabartıları ayıran oluğu tarif etti.
1826 – Johannes Muller "özgül sinir enerjileri" kuramını yayınladı.
1827 – F. Magendie Magendie deliğini keşfetti.
1832 – Kloral hidrat keşfedildi.
1836 – Marc Dax sol yarıküre hasarlarının konuşmayı etkilediğine dair yazılar okudu.
1836 – Gabriel Gustav Valentin sinir hücrelerinin çekirdek ve çekirdekçiklerini tanımladı.
1836 – Robert Remak miyelinli ve miyelinsiz aksonları tanımladı.
1836 – Charles Dickens (yazar) tıkanmalı uyku soluksuzluğunu (obstructive sleep apnea) tanımladı.
1836 – Charles Bell tek taraflı yüz felcini tanımladı ("Bell felci").
1837 – Jan Purkyne (Purkinje) beyincik hücrelerini; sinir hücrelerinin çekirdek ve uzantılarını tanımladı.
1838 – Robert Remak sinir lifi ve sinir hücresinin birleşik olduğunu ortay attı.
1838 – Theordor Schwann Çevresel sinir sisteminde miyelin oluşturan hücreleyi tanımladı ("Schwann Hücresi").
1839 – Theordor Schwann hücre kuramını ortaya attı.
1839 – C. Chevalier mikrotom terimini kullandı.
1839 – Francois Leuret Luigi Rolando anısına Roland oluğunu adlandırdı.
1840 – Adolph Hannover sinir dokusunu sertleştirmek için kromik asit kullandı.
1840 – J.G.F. Baillarger beyin kabuğunun gri ve ak maddesi arasındaki bağlantılardan söz etti.
1842 – Benedikt Stilling omuriliğin seri kesitleri üzerinde ilk çalışmayı gerçekleştirdi.
1842 – Crawford W. Long eteri insan üzerinde denedi.
1843 – James Braid hipnoz terimini kullandı.
1844 – Robert Remak altı tabakalı korteksin ilk çizimlerini yaptı.
1846 – Carlo Matteucci kimografı icat etti.
1844 – Horace Wells nitröz oksiti bir diş çekimi esnasında kullandı.
1846 – William Morton Mass. Gen. Hastanesinde eter anestezisini gösterdi.
1847 – Kloroform anestezisi James Young Simpson tarafından uygulandı.
1847 – American Medical Association (Amerikan Tıp Birliği) kuruldu.
1848 – Phineas Gage beynine kazayla giren bir demir çubukla yaralandı.
1849 – Hermann von Helmholtz kurbağa sinir uayrılarını hızını ölçtü.

1850 – 1900

1850 – Augustus Waller bozulmaya uğrayan sinir liflerinin görünümünü tanımladı.
1850 – Marshall Hall spinal şok terimini kullandı.
1850 – Emil Du Bois-Reymond sinir galvanometresini icat etti.
1851 – Heinrich Muller retinadaki renkli renk maddelerini ilk tanımlayan kişi oldu.
1851 – Marchese Alfonso Corti iç kulaktaki koklea algaç organını tanımladı (Corti organı)
1851 – Hermann von Helmholtz oftalmoskop cihazını geliştirdi.
1852 – A. Kolliker omuriliğin ön boynuzundan motor sinirlerin nasıl çıktığını tarif etti.
1853 – George Meissner daha sonra Meissner yumrucukları olarak bilinecek olan kapsüllü sinir sonlanmalarını tarif etti.
1853 – William Benjamin Carpenter duyu ganglionunu (talamus) bilincin merkezi olarak tanımladı.
1854 – Louis P. Gratiolet beyin kabuğunun kıvrımlarını tanımladı.
1855 – Bartolomeo Panizza oksipital lobun görmede gerekli olduğunu gösterdi.
1855 – Richard Heschl temporal lobdaki (şkak lobu) transvers kabartıları tanımladı (Heschl girusları)
1859 – Charles Darwin The Origin of Species (Türlerin Kökeni) adlı eserini yayınladı.
1860 – Albert Niemann kokaini saflaştırdı.
1860 – Gustav Theodor Fechner "Fechner yasası"nı geliştirdi.
1861 – Paul Broca kortikal yanallaşma (lateralizasyon) olgusunu tartıştı.
1861 – T.H. Huxley kalkarin sulkus (calcarine sulcus) terimini kullandı.
1862 – William Withey Gull sfingomiyelinin klinik işaretleirni tanımladı.
1863 – I.M. Sechenov Reflexes of the Brain (Beynin Refleksleri) adlı yapıtını yayınladı.
1863 – Nikolaus Friedreich ilerleyici ve kalıtsal bir yıkıcı MSS hastalığı tanımladı (Friedreich ataksisi)
1864 – John Hughlings Jackson beyin hasarından sonra konuşma yitimi üzerine yazdı.
1865 – Otto Friedrich Karl Deiters dendrit ve aksonun ayrımını yaptı.
1865 – Otto Friedrich Karl Deiters lateral denge çekirdeğini (Deiter çekirdeği) tanımladı.
1866 – John Langdon Haydon Down doğuştan geri zekalılar üzerine çalışmasını yayınladı.
1866 – Julius Bernstein sinir sinyalinin bir "negatiflik dalgası" olduğunu ortaya attı.
1867 – Theodore Meynert beyin kabuğunun dokubilimsel (histolojik) incelemelerini yaptı.
1868 – J. Bernstein aksiyon potansiyelinin zaman seyrini ölçtü.
1869 – Francis Galton zekanın kalıtsal olduğunu öne sürdü. (Hereditary Genius (Kalıtsal Deha) adlı eserin yayınlanması)
1870 – Eduard Hitzig and Gustav Fritsch elektrik uyarımları kullanarak köpeklerdeki beyin kabuğu motor alanını keşfettiler.
1870 – Ernst von Bergmann sinir sistemi cerrahisi üzerine ilk kitabı yazdı.
1871 – Weir Mitchell hayalet üye ağrısı sendromu üzerine ayrıntılı açıkalamalar yayınladı.
1871 – Louis-Antoine Ranvier sinir lifi sıkışmasını tanımladı.
1872 – George Huntington kalıtsal korea belirtilerini tanımladı.
1873 – Camillo Golgi gümüş nitrat yöntemine ilişkin ilk çalışmayı yayınladı.
1874 – Vladimir Alekseyevich Betz dev piramidal hücreler üzerine çalışmalarını yayınladı.
1874 – Roberts Bartholow insan beyin kabuğu dokusunu elektrikle uyardı.
1874 – Carl Wernicke afaziler (söz yitimi) üzerine "Der Aphasische Symptomencomplex" adlı eserini yayınladı.
1875 – Sir David Ferrier maymun motor korteksinin farklı kısımlarını tanımladı.
1875 – Richard Caton beyinden elektrik aktiviteyi kaydeden ilk kişi oldu.
1875 – Wilhelm Heinrich Erb and Carl Friedrich Otto Westphal diz bükme refleksini tanımladılar.
1876 – David Ferrier "The Functions of the Brain" (beynin İşlevleri) adlı yapıtını yayınladı.
1876 – Franz Christian Boll "rhodopsin"i keşfetti (görmeyle ilişkili bir protein).
1876 – Francis Galton kalıtsal ve çevresel kavramlarını açıklamak için "doğa ve yetişme (nature and nurture) terimlerini kullandı.
1877 – Jean-Martin Charcot "Lectures on the Diseases of the Nervous System" (Sinir sisteminin Hastalıkları Üzerine Dersler) adlı eserini yayınladı.
1878 – W. Bevan Lewis insan presentral çıkıntısındaki dev piramidal hücreler üzerine çalışmalarını yayınladı.
1878 – Claude Bernard kürar’ın sinir/kas geçişimini engellemesini tanımladı.
1878 – Paul Broca "büyük limbik lob" üzerine çalışmalarını yayınladı.
1878 – W.R. Gowers "Unilateral Gunshot Injury to the Spinal Cord"(Omurilikte tek taraflı ateşli silah yaralanması) adlı eserini yayınladı.
1879 – Camillo Golgi muskulo-tendinöz organı tanımladı (daha sonra bu yapı "Golgi tendon organı" olarak adlandırıldı.
1879 – William Crookes katod ışın tüpünü icat etti.
1879 – Wilhelm Wundt insan davranışı çalışmalarına yönelik bir laboratuvar kurdu.
1880 – Jean Baptiste Edouard Gelineau "narkolepsi" kelimesini kullandı.
1880 – Friedrich Sigmund Merkel daah sonra "Merkel korpüskülleri" olarak bilinecek olan serbest sinir sonlanmalarını buldu.
1881 – Hermann Munk köpeklerde arka (oksipital) lobun çıkarılmasına bağlı görsel anormallikleri yayınladı.
1883 – Sir Victor Horsley anestezide nitröz oksitin etkilerini tanımladı.
1883 – Emil Kraepelin "nevroz" ve "psikoz" terimlerini kullandı.
1884 – Franz Nissl granüler endoplazmik retikulumu tanımladı ("Nissl Maddesi")
1884 – Karl Koller kokainin anestezik özelliklerini keşfetti.
1884 – Georges Gilles de la Tourette bir çok hareket bozukluğu tanımladı.
1885 – Paul Ehrlich ven içine verilen boyanın beyni boyamadığını kaydetti.
1885 – Carl Weigert miyelini boyamak için hematoksilen kullandı.
1885 – Ludwig Edinger günümüzde Edinger-Westphal çekirdeği olarak bilinen çekirdeği tanımladı.
1886 – V. Marchi bozulmakta olan miyelini boyamak için bir yol önerdi.
1886 – Psikoloji dalında dünyada ilk doktora derecesi Johns Hopkins Üniversitesinde Joseph Jastrow‘a verildi.
1887 – Sergei Korsakoff alkoliklerde görülen belirtileri tanımladı.
1887 -Ulusal Sağlık Enstitüsü (The National Institutes of Health) kuruldu.
1887 – Alfred Binet ve C. Fere hipnoz üzerine bir çalışma olan Animal Magnetism’i yayınladılar.
1888 – William W. Keen, Jr. kafa içi menanjiyomu çıkaran ilk Amerika’lı oldu.
1888 – Hans Chiari "syringomyelia" terimini kullandı.
1889 – Santiago Ramon y Cajal sinir hücrelerinin bağımsız birimler oldukları fikrini ortaya attı.
1889 – William His dendrit terimini kullandı.
1889 – Sir Victor Horsley maymun motor korteksinin somatotopik haritasını yayınladı.
1889 – Carlo Martinotti inici aksonu olan beyin kabuğu sinir hücresini tanımladı (Bu hücre günümüzde Martinotti hücresi olarak bilinir).
1889 – F.C. Muller-Lyer Muller-Lyer ilüzyonunu tanımladı.
1890 – Wilhelm Ostwald sinir iletimi hakkında zar kuramını ortaya attı.
1890 – William James Principles of Psychology (Psikoljinin Prensipleri) adlı yapıtını yayınladı.
1891 – H. Quincke lumbar ponksiyonu (bel kemiği içinden sıvı alma) kullandı.
1891 – Wilhelm von Waldeyer nöron (sinir hücresi) terimini kullandı.
1891 – Luigi Luciani beyincik üzerine bir çalışma yayınladı.
1892 – Salomen Eberhard Henschen gömenin kalkarin yarık denen yerde olduğunu söyledi.
1892 – Amerikan Psikoloji Birliği (American Psychological Association) kuruldu.
1893 – Paul Emil Flechsig beynin miyelinlenmesini tanımladı.
1893 – Charles Scott Sherrington proproseptif (durum duyumuna ilişkin) terimini kullandı.
1894 – Franz Nissl sinir hücrelerini dahlia violet boyasıyla boyadı.

1895 – William His hipotalamus adını ilk kez kullandı.
1895 – Wilhelm Konrad Roentgen X-ışınını keşfetti.
1895 – Heinrick Quincke beyin-omurilik sıvısı üzerinde çalışmak için lumbar ponksiyon uyguladı.
1896 – Max von Frey somatomotor sistemi sınamak için "uyarıcı tüyleri" geliştirdi.
1896 – Rudolph Albert von Kolliker akson terimini kullandı.
1896 – Camillo Golgi Golgi aygıtını keşfetti.
1896 – Joseph Babinski Babinski işaretini keşfetti.
1896 – Emil Kraeplein dementia praeco‘yu tanımladı
1897 – Ivan Petrovich Pavlov sindirimin fizyolojisi üzerine çalışmalarını yayınladı.
1897 – Karl Ferdinand Braun osiloskobu icat etti.
1897 – John Jacob Abel adrenalini izole etti.
1897 – Charles Scott Sherrington sinaps terimini kullandı.
1897 – Ferdinand Blum beyin dokusu sabitleyicisi olarak formaldehit kullandı.
1897 – Asetisalsiylik asit (aspirin) Felix Hoffmann tarafından sentezlendi.
1898 – C.S. Sherrington kedide beyinsizlik katılığını tanımladı.
1898 – Edward L. Thorndike bilmece kutusunu tanımladı.
1898 – Bayer firması, eroini, alışkanlık yapmayan öksürük ilacı olarak pazarlamaya başladı.
1898 – John Newport Langley otonom sinir sistemi tanımını kullandı.
1898 – Angelo Ruffini daha sonra Ruffini cisimcikleri olarak bilinecek olan kapsüllü sinir sonlanmaları keşfetti.
1899 – Francis Gotch sinir sinyalleri arasındaki duyarsız (refrakter) dönemi tanımladı.
1899 – Bayer firması aspirini piyasaya verdi.
1899 – August Bier intraspinal anestezi için kokain kullandı.

1900 – 1950

1900 – Sigmund Freud, The Interpretation of Dreams (Rüyaların Yorumlanması) adlı eserini yayınladı.
1900 – C.S. Sherrington beyinciğin, durum duyusu sisteminin baş ganglionu olduğunu söyledi.
1900 – M. Lewandowsky kan-beyin engeli (blood-brain barrier; Bluthirnschranke) terimini kullandı. [bkz: Aschner and Kerper, Mol. Biol. and Tox. of Metals, 2000]
1902 – Julius Bernstein hücreler için zar kuramını ortaya attı.
1903 – Ivan Pavlov şartlı refleks tanımını kullandı.
1903 – Alfred W. Campbell antropoid beyin kabuğunun hücre mimarisini çalıştı.
1904 – Prokain (lokal anestezik bir madde) sentezlendi.
1905 – Alfred Binet ve Theodore Simon ilk zeka testine tabi tutuldular.
1906 – Alois Alzheimer presenil dejenerasyonu tanımladı.
1906 – Golgi and Cajal Sinir Sisteminin Yapısı adlı eserle Nobel ödülü aldılar.
1906 – Sir Charles S. Sherrington, sinaps ve motor korteksi anlatan The Integrative Action of the Nervous system (Sinir sisteminin integratif faaliyetleri) adlı eserini yayınladı.
1907 – Ross Granville Harrison doku kültür yöntemlerini tanımladı.
1907 – John N. Langley reseptör (algaç) moleküller kavramını ortay attı.
1908 – Vladimir Bekhterew Denge sinirinin üst kısımdaki çekirdeğini (Bekhterew çekirdeği) tanımladı.
1908 – V. Horsley ve R.H. Clarke stereotaksik aleti tasarladılar.
1909 – Harvey Cushing insan beyin kabuğunu elektrikle uyaran ilk kişi oldu.
1909 – Korbinian Brodmann 52 farklı beyin kabuğu alanı tanımladı.
1910 – Emil Kraepelin Alzheimer hastalığını adlandırdı.
1911 – Allvar Gullstrand gözün optik sistemi üzerine çalışmalarıyla Nobel ödülü aldı
1911 – Eugen Bleuler şizofreni terimini ortaya attı.
1913 – Santiago Ramon y Cajal astrositleri göstermek üzere bir klor-civa boyama yöntemi geliştirdi.
1913 – Edwin Ellen Goldmann kan-beyin engelinin büyük moleküllere geçirgen olmadığını buldu.
1913 – Edgar Douglas Adrian sinirdeki "hep ya da hiç" prensibi üzerine çalışmalarını yayınladı.
1913 – Walter Samuel Hunter gecikmiş cevap testini geliştirdi.
1914 – Robert Barany Vestibuler (denge) aygıtıyla ilgili çalışamalarıyla Nobel aldı.
1914 – Henry H. Dale asetilkolini izole etti.
1915 – J.G. Dusser De Barenne striknin verilmesinden sonra beyin aktivitesini tanımladı.
1915 – Aspirin reçetesiz satılmaya başlandı.
1916 – Richard Henneberg katapleksi terimini kullandı.
1918 – Walter E. Dandy ventrikulografiyi uyguladı.
1919 – Cecile Vogt 200′ün üzerinde beyin kabuğu alanı tanımladı.
1919 – Walter E. Dandy hava ensefalografisini kullandı
1919 – Gordon Morgan Holmes görmeyi striat (çizgili) alanda yerleşik olarak tanımladı.
1920 – Sinir Cerrahları Derneği (Society of Neurological Surgeons) kuruldu.
1920 – Henry Head "Studies in Neurology" (Nörolojideki çalışmalar)’ı yayınladı.
1921 – Otto Loewi Vagusstoff üzerine çalışmalarını yayınladı.
1921 – Hermann Rorschach mürekkep lekesi testini geliştirdi.
1921 – John Augustus Larsen ve Leonard Keeler poligrafı geliştirdiler.
1921 – del Rio Hortega mikrogliaları tanımladı.
1922 – Ordu Tıp Kütüphanesi kuruldu (Eski Genel Cerrahlar Ofisi Kütüphanesi)
1924 – Charles Scott Sherrington gerim refleksini keşfetti.
1925 – C. von Economo ve G.N. Koskinas Brodmann’ın beyin kabuğu isimlendirmesini tekrar gözden geçirdiler.
1926 – Percival Bailey ve Harvey Cushing 2000′den fazla nöroepitelyal neoplazmı tanımlayan bir makale yayınladılar.
1927 – Chester William Darrow Birleşik Devletlerde galvanik deri refleksini çalıştı.
1928 – P. Bard öfkenin sinirsel mekanizmasının diensafalonda (ortabeyinde) olduğunu öne sürdü.
1928 – Walter R. Hess hipotalamus uyarımlarına karşılık "heyecansal cevaplar"ı rapor etti.
1928 – John Fulton insan görme korteksindeki kan akışı sesleri üzerine 1926 ve 1929 yıllarında yaptığı gözlemlerini yayınladı.
1929 – Hans Berger ilk insan elektroensefalogramını kaydetti.
1929 – Karl Lashley eşpotansiyellik (equipotentiality) ve kitle hareketi (mass action) terimlerini kullandı.
1927 – J. Wagner-Jauregg – bunamalı felç tedavisinde sıtmayı kullandığı çalışmalarıyla Nobel aldı.
1929 – Joseph Erlanger ve Herbert Spencer Gasser sinir lifi boyutu ve işlevi arasındaki ilişki üzeine çalışmalarını yayınladılar.
1930 – John Carew Eccles bükücü (fleksör) reflekslerin merkezi baskılanmasını gösterdi.
1931 – U.S. Von Euler ve J.H. Gaddum P maddesini keşfettiler.
1932 – Max Knoll ve Ernst Ruska elektron mikroskobunu icat ettiler.
1932 – Jan Friedrich Tonnies çok kanallı, mürekkep yazıcılı EEG cihazını keşfetti.
1932 – Edgar Douglas Adrian ve Charles S. Sherrington nöronların işlevi üzerine çalışmalarıyla Nobeli paylaştılar.
1932 – J.F. Toennies ve Brian Matthews diferansiyel amlifikatörü tasarladılar.
1932 – Walter B. Cannon homeostasis terimini kullandı.
1933 – Ralph Waldo Gerard ilk deneysel uyarılma potansiyellerini tanımladı.
1934 – S. Howard Bartley tavşanlarda kortikal görsel uyarılma potansiyellerini çalıştı.
1935 – Frederic Bremer uyku çalışmalarında "cerveau isole" preparasyonunu kullandı.
1936 – Egas Moniz insanda ilk frontal lobotomi (beynin ön lobunun çıkarılması) çalışmasını yayınladı.
1936 – Henry Hallett Dale ve Otto Loewi sinirler arasındaki kimyasal iletişim üzerine çalışmalarıyla Nobel’i paylaştılar.
1936 – Walter Freeman birleşik devletlerde ilk lobotomi operasyonunu yaptı.
1937 – James Papez limbik devre üzerine çalışmalarını yayınladı.
1936 – Massachusetts General Hospital’de ilk EEG laboratuvarı kuruldu.
1937 – Heinrich Kluver ve Paul Bucy iki taraflı temporal lobektomilerle ilgili çalışmalarını yayınladılar.
1937 – James W. Papez heyecanlara dair "viseral kuram"ı geliştirdi.
1937 – J.Z. Young sinir hücrelerin anlamak için mürekkepbalığının dev aksonunun kullanılımını önerdi.
1938 – B.F. Skinner operant şartlandırmayı anlattığı "The Behavior of Organisms" (Organizmaların Davranışı) adlı eserini yayınladı.
1938 – Albert Hofmann LSD’yi sentezledi.
1938 – Ugo Cerletti ve Lucino Bini insan hastaları elektroşokla muamele etti.
1939 – Carl Pfaffman kedilerde yönelime hassas mekanoreseptörleri tanımladılar.
1939 – Nathaniel Kleitman "Sleep and Wakefulness" (Uyku ve Uyanıklık) adlı eserini yayınladı.
1942 – Stephen Kuffler izole sinir-kas preparatı hazırladı.
1943 – John Raymond Brobeck hipotalamik hiperplaziyi tanımladı.
1944 – Joseph Erlanger ve Herbert Spencer Gasser tekil sinir liflerinin işlevi üzerine çalışmalarıyla Nobel’i paylaştılar.
1946 – Theodor Rasmussen olivokoklear demet’i (bundle of Rasmussen) tanımladı.
1946 – Başkan Truman Ulusal Zihin Sağlığı Hareketini (National Mental Health Act) imzaladı.
1947 – Amerikan EEG derneği kuruldu.
1948 – Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization-WHO) kuruldu.
1949 – Kenneth Cole voltaj kenetleme (voltage clamp) tekniğini geliştirdi.
1949 – A.C.A.F. Egas Moniz bazı psikozların tedavisinde lökotomi üzerine açlımalarıyla Nobel aldı.
1949 – Walter Rudolph Hess rdiensefalon üzerine çalışmalarıyla Nobel aldı.
1949 – Horace Winchell Magoun ağsı (retiküler) aktive edici sistemi tanımladı.
1949 – John Cade lityumun bipolar depresyonun tedavisinde etkili olsuğunu keşfetti.
1949 – G. Moruzzi ve H. Magoun Brain Stem Reticular Formation and Activation of the EEG (Beyin sapı ağsı yapısı ve EEG aktivasyonu)
1949 – National Institute of Mental Health (Ulusal Zihin Sağlığı Enstitüsü) resmi oalrak kuruldu
1949 – Donald O. Hebb The Organization of Behavior: A Neuropsychological Theory (Davranışın yapılanması: Nörofizyolojik bir kuram) adlı eserini yayınladı.

1950 – günümüz

1950 – Karl Lashley "In Search of the Engram" (Engram Arayışı) adlı eserini yayınladı.
1950 – Eugene Roberts ve J. Awapara birbirlerinden bağımsız olarak beyinde GABA’yı tanımladılar.
1950 – The National Institute of Neurological Disorders and Stroke (Ulusal Sinir Hastalıkları ve Nüzül Enstitüsü) kuruldu (bir çok isim değişikliğinden geçti)
1951 – PSikotiklerin tedavisinde MAO baskılayıcıları kullanıldı.
1952 – A.L. Hodgkin ve A.F. Huxley voltaj kenetleme yöntemini ilk kez tarif ettiler.
1953 – Eugene Aserinski ve Nathaniel Kleitman uyku sırasındaki hızlı göz hareketlerini (rapid eye movements-REM) tarif ettiler.
1953 – H. Kluver ve E. Barrera Luxol fast blue MBS boyamasını tarif ettiler.
1953 – Stephen Kuffler retinadaki ganliyon hücrelerinin alıcı alanlarındaki merkez-çevre, açık-kapalı yapılanması üzerine çalışamlarını yayınladı.
1954 – James Olds hiptalamik uyarımın ödüllendirici etkisini tanımladı.
1954 – John Lilly izolasyon tankını tasarladı.
1954 – Klorpromazin Birleşik Devletler Gıda ve İlaç Birliği (U.S. Food and Drug Administration) tarafından onaylandı.
1956 – L. Leksell beyni incelemek için ulrtasound kullandı.
1956 – Ulusal Tıp Kütüphanesi (National Library of Medicine) isimlendirildi (eski Ordu Tıp Kütüphanesi (Army Medical Library))
1956 – Rita Levi-Montalcini ve Stanley Cohen sinir gelişim etmeni (nerve growth factor-NGF)’ni izole edip saflaştırdılar.
1957 – W. Penfield ve T. Rasmussen motor ve duyu homunkuluslarını çıkarttılar.
1959 -  P. Karlson ve M. Lusher "feromon" terimini kullandılar.
1960 – Oleh Hornykiewicz Parkinson’lu hastaların beyninde normallere göre daha az dopamin olduğunu gösterdi.
1961 – Georg Von Bekesy koklea işlevi üzerine çalışmalarından dolayı Nobel aldı.
1963 – John Carew Eccles, Alan Lloyd Hodgkin ve Andrew Fielding Huxley sinir hücresi zarının mekanizmaları üzerine çalışmalarından dolayı Nobel’i paylaştılar.
1965 – Ronald Melzack ve Patrick D. Wall ağrının kapı-kontrol kuramını yayınladılar.
1967 – Ragnar Arthur Granit, Halden Keffer Hartline ve George Wald görmenin mekanizması üzerine çalışmalarından  dolayı Nobel’i paylaştılar.
1968 – Ulusal Göz Enstitüsü kuruldu.
1969 – D.V. Reynolds periakuaduktal gri maddenin elektrikle  uyarılmasının ağrı eksici etkilerini tanımladı.
1969 – Sinirbilimleri Derneği (Society for Neuroscience) kuruldu.
1970 – Julius Axelrod, Bernard Katz ve Ulf Svante von Euler sinir ileti maddeleri üzerine çalışmalarından dolayı Nobel’i paylaştılar.
1972 – Godfrey N. Hounsfield X-ışını bilgisayarlı tomografiyi geliştirdi.
1973 – Candace Pert ve Solomon Snyder beyindeki opioid reseptörlerini gösterdiler.
1973 – Sinemet, Parkinson hastalığı için bir tedavi olarak önerildi.
1973 – Konrad Z. Lorenz, Nikolaas Tinbergen ve Karl von Frisch etoloji (doğal davranış) üzerine çalışmalarıyla Nobel’i paylaştılar.
1973 – Timothy Bliss ve Terje Lomo uzun dönem potansiyasyonu (long-term potentiation-LTP) keşfettiler.
1974 – Ulusal İlaç Suiistimali Estitüsü (National Institute on Drug Abuse) kuruldu.
1974 – Uluslararası Ağrı ÇalışmaBirliği (International Association for the Study of Pain) kuruldu
1974 – John Hughes ve Hans Kosterlitz enkefalin’i keşfettiler.
1974 – M.E.Phelps, E.J.Hoffman ve M.M.Ter Pogossian ilk PET tarayıcısını geliştridiler.
1975 – John Hughes ve Hans Kosterlitz enkefalinler üzerine çalışmalarını yayınladılar.
1976 – Choh Hao Li ve David Chung beta-endorfin üzerine çalışmalarını yayınladılar.
1976 – Erwin Neher ve Bert Sakmann yama-kenetleme (patch-clamp) tekniğini geliştirdiler.
1977 – Roger Guillemin ve Andrew Victor Schally beyindeki peptidler konusundaki çalışmalaryla Nobel’i paylaştılar.
1981 – David Hunter Hubel ve Torsten N. Wiesel görme sistemi üzerine çalışmalarıyla Nobel Ödülü aldılar.
1981 – Roger Wolcott Sperry beyin yarıkürelerinin işlevleri üzerine çalışmalarıyla Nobel Ödülü aldı.
1982 – Bengt Ingemar Bergstrom, John Robert Vane ve Sune K. Bergstrom prostoglandinlerin keşfi ile Nobel Ödülü aldılar.
1986 – Stanley Cohen ve Rita Levi-Montalcini sinir hücresi gelişmesi üzerine çalışmalarında  dolayı Nobel Ödülü aldılar.
1987 – Fluoxetine (Prozac) depresyo tedavisi için kullanılmaya başlandı.
1990 – Birleşik Devletler Başkanı George Bush 1990′da başlayan onyılı "Beyin Onyılı" olarak ilan etti.
1991 – Erwin Neher ve Bert Sakmann tekil iyon kanallarının işlevleri üzerine çalışmalarıyla Nobel Ödülü’nü paylaştılar.
1992 – Ulusal İlaç Suiistimali Enstitüsü, Ulusal Sağlık Enstitüsünün bir parçası haline geldi.
1993 – Hantington hastalığından sorumlu gen tanımlandı.
1994 – Alfred G. Gilman ve Martin Rodbell G-proteinine bağlı reseptörler ve sinyal aktarımındaki rolleri konusundaki keşifleriyle Nobel Ödülü’nü paylaştılar.
1997 – Stanley B. Prusiner yeni bir biyolojik enfeksiyon aracısı olan prion’ları keşfiyle Nobel Ödülü aldı.
2000 – Arvid Carlsson, Paul Greengard ve Eric Kandel sinir sisteminde sinyal iletimi hakkındaki keşiflerinden dolayı Nobel Ödülü’nü paylaştılar.

Sinir bilimlerinin tarihi konusunda oldukça faydalı bilgiler içeren temel kaynaklardan bazıları şunlar:

A.K. Afifi and R.A. Bergman, Functional Neuroanatomy, New York: McGraw-Hill, 1998. The margins of this text are filled with historical facts about the origins of neuroanatomical structures and discoveries.

M.R. Bennett, The early history of the synapse: From Plato to Sherrington, Brain Research Bulletin, 50:95-118, 1999.

M.A.B. Brazier. A History of the Electrical Activity of the Brain, London: Pitman, 1961.

M.A.B. Brazier. A History of Neurophysiology in the 19th Century, New York: Raven Press, 1988.

E. Clarke and K. Dewhurst. An Illustrated History of Brain Function, Berkeley: University of California Press, 1972.

E. Clarke and C.D. O’Malley. The Human Brain and Spinal Cord, Berkeley: University of California Press, 1968.

S. Finger. Origins of Neuroscience, New York: Oxford University Press, 1994.

S. Finger. Minds Behind the Brain: A History of the Pioneers and Their Discoveries, New York: Oxford University Press, 2000.

R.L. Francis. The Illustrated Almanac of Science Technology and Invention, New York: Plenum Press, 1997.

C.G. Gross. Brain, Vision, Memory. Tales in the History of Neuroscience, Cambridge, MIT Press, 1998.

E.R. Kandel and L.R. Squire. Neuroscience: Breaking Down Scientific Barriers to the Study of Brain and Mind, in Science, 290:1113-1120, 2000.

L.H. Marshall and H.W. Magoun. Discoveries in the Human Brain, Totowa; Humana Press, 1998.

F.C. Rose and W.F. Bynum. Historical Aspects of the Neurosciences. A Festschrift for Macdonald Critchely, New York: Raven Press, 1982.

B.E. Swartz and E.S. Goldenshon. Timeline of the history of EEG and associated fields, Electroenceph. Clin. Neurophysiol., 106:173-176, 1998.

KAYNAK:

SİNANCANAN.TRİPOD.COM

Bu yazı 117 kez okundu

Benzer Yazılar:

Yorumlar Kapalı

Yorumlar kapalıdır. Bu yazıya yorum yapamazsınız.