Şizofrenik bozukluklar arasındaki farklar nelerdir? İşte soru ve cevaplarla şizofrenik bozukluklar.
PROF. DR. ORHAN DOĞAN, ŞİZOFRENİK BOZUKLUKLARI 500 SORU – 500 YANIT EL KİTABINDA ANLATTI…
SORU: Şizofrenik bozuklukların alt tiplerine göre ICD-10 ve DSM-IV arasın-da farlılık var mıdır?
YANIT: DSM-IV şizofrenik bozuklukların 5 alt tipini ortaya koyarken, ICD-10 ek olarak postşizofrenik depresyon ve basit şizofreni alt tiplerini de belirtir.
SORU: ICD-10′a göre şizofrenik bozuklukların alt tipleri nelerdir?
YANIT: ICD-10′a göre şizofrenik bozuklukların alt tipleri şunlardır:
Prof. Dr. Orhan DOĞAN
F20 Şizofreni
F20.0 Paranoid şizofreni
F20.1 Hebefrenik şizofreni
F20.2 Katatonik şizofreni
F20.3 Ayrışmamış şizofreni
F20.4 Postşizofrenik depresyon
F20.5 Rezidüel şizofreni
F20.6 Basit şizofreni
F20.8 Başka şizofreni
F20.9 Şizofreni, özgülleştirilmemiş
Gidişi sınıflandırmak için beşinci bir karakter kullanılabilir:
.x0 Sürekli
.x1 İlerleyici defisitle epizodik
.x2 Stabil defisitle epizodik
.x3 Epizodik iyileşme
.x4 Tam olmayan iyileşme
.x5 Tam iyileşme
.x8 Diğer
.x9 Gidiş belirsiz, gözlem süresi çok kısa
SORU: DSM-IV’e göre şizofrenik bozuklukların alt tipleri nelerdir?
YANIT: DSM-IV’e göre şizofrenik bozuklukların alt tipleri şunlardır:
295.xx Şizofreni
Aşağıdaki uzunlamasına gidiş sınıflandırması her şizofreni alt tipine uygulanır:
Epizotlar arasında rezidüel belirtiler gösteren epizodik (varsa belirtiniz: belirgin negatif belirtiler gösteren)/Epizotlar arasında rezidüel belirtiler olmaksızın epizodik
Sürekli (varsa belirtiniz: belirgin negatif belirtiler gösteren)
Geçirilmiş tek epizot kısmi remisyonda (varsa belirtiniz: Belirgin negatif belirtiler gösteren)/Geçirilmiş tek epizot tam remisyonda
Diğer ya da belirlenmemiş bir örüntü
295.30 Paranoid tip
295.20 Dezorganize tip
295.21 Katatonik tip
295.90 Ayrışmamış tip
295.60 Rezidüel tip
SORU: Paranoid şizofreninin temel özellikleri nelerdir?
YANIT: Paranoid şizofreni belirgin olarak bir ya da daha çok sanrıyla aşırı uğraşma ya da sık işitsel varsanılarla karakterizedir. Düzensiz (dezorganize) konuşma ya da davranış, katatonik davranış, künt ya da uygunsuz duygulanım belirgin değildir. Sanrılar tipik olarak daha çok kötülük görme ve büyüklük sanrılarıdır. Varsanılar genellikle hastanın sanrılarının içeriğiyle ilgilidir.
SORU: Paranoid şizofreninin diğer özellikleri nelerdir?
YANIT: Paranoid şizofreni diğer şizofrenik bozukluk tiplerinden daha geç yaşta başlar, hastaneye ilk yatış daha geçtir, sonlanması genellikle daha iyidir. Bu hastalarda nöropsikolojik testlerde genellikle bozukluk görülmez. Diğer tiplere göre daha az regresyona neden olurlar.
SORU: Paranoid şizofreni hastalarının özellikleri nelerdir?
YANIT: Bu hastalar diğer tiplere göre daha iyi hastalık öncesi işlevsellik göste-rir. Benlik güçleri diğer tiplerden daha çoktur. Genellikle gergin, kuşkucu, temkinli, savunmacıdır. Bazı hastalar toplumsal yönden kendilerini idare edebi-lirse de, bazıları öfkeli, tartışmacı, hatta saldırgan olabilir.
SORU: Hebefrenik (dezorganize) şizofreninin temel özellikleri nelerdir?
YANIT: Hebefrenik şizofreni bozuk (dezorganize) konuşma ve davranış, künt ya da uygunsuz duygulanımla karakterizedir. Sanrılar ve varsanılar olabilmekle birlikte, sistematize değildir. Davranışlar hipokondriyak yakınmalarla, aşırı toplumsal çekilmeyle, amaçsız ve yararsız nitelikte etkinlikle, garip düşüncelerle belirli olabilir; gerçekle bağlantıları zayıftır.
SORU: Hebefrenik şizofreninin diğer özellikleri nelerdir?
YANIT: Hebefrenik şizofreni erken yaşlarda (genellikle 25 yaşından önce), sinsi olarak başlar. Gürültülü bir gidiş görülür ve önemli bir iyileşme olmadan kronik olarak sürer. Önemli regresyona neden olur.
SORU: Hebefrenik şizofreni hastalarının özellikleri nelerdir?
YANIT: Bu hastaların hastalık öncesi uyumları kötüdür, kendilerine bakımları yetersizdir. Duygusal tepkileri uygunsuzdur, sık sık nedensiz olarak bağırabilir, gülebilirler. Grimas yaygındır.
SORU: Katatonik şizofreninin temel özellikleri nelerdir?
YANIT: Katatonik şizofreninin temel özellikleri olumsuz tutum, rijidite, taşkınlık ve stupor gibi belirgin psikomotor bozukluklardır. Stupor ya da taşkınlık sırasında hastanın kendisine ya da başkalarına zarar verebilme tehlikesi vardır. Bazı hastalarda aniden stupordan taşkınlığa, taşkınlıktan stupora geçiş görülebilir. Son yıllarda daha az görülmektedir.
SORU: Katatonik şizofreninin diğer özellikleri nelerdir?
YANIT: Temel şizofrenik özelliklere ek olarak hastalarda stereotipik hareketler, manyerizm, bal mumu esnekliği, mutizm, ekolali ve ekopraksi görülebilir. Beslenme bozukluğu, ateş ve tükenme nedeniyle tıbbi bakım gerekebilir. Tedaviden yarar görürler. Katatonik şizofrenideki hareket bozuklukları başka hastalıklarda da görülebildiği için dikkatli olunmalıdır.
SORU: Ayrışmamış şizofreni nedir?
YANIT: Şizofrenik bozuklukların ölçütlerini karşılayan, fakat diğer şizofreni tiplerinin ölçütlerini karşılamayan hastalara konulan tanıdır.
SORU: Rezidüel şizofreninin temel özellikleri nedir?
YANIT: Rezidüel şizofreni tanısı hastanın en az bir şizofrenik nöbet geçirdiği, şizofrenik bozukluğun sürdüğü, fakat belirgin pozitif belirtilerin olmadığı durumlarda konur. Temel özelliği negatif belirtilerin olmasıdır. Hastalar sıklıkla duygu-sal küntlük, toplumsal çekilme, düşünme ve konuşmada yoksullaşma, girişim yetersizliği, çağrışım gevşekliği gibi belirtiler gösterir. Sanrılar ve varsanılar belirgin değildir.
SORU: Rezidüel şizofreni hastalarının özellikleri nelerdir?
YANIT: Hastaların kendilerine bakımı yetersizdir. Yukarıda belirtilen belirtilerle birlikte boşluk duygusundan ve sıkıntıdan yakınırlar, bir işe başlayıp bitirmede güçlük çekerler, kendilerinden beklenen rolleri ve işlevleri yerine getiremezler. İlaç tedavisine iyi yanıt vermezler.
SORU: Postşizofrenik depresyon nedir?
YANIT: ICD-10′da yer alan, DSM-IV’te yer almayan bir tanıdır. Bu tanı son bir yılda bir şizofrenik bozukluk geçiren, bazı pozitif ve daha çok da negatif belirti-lerin bulunduğu, depresif belirtilerin en az iki haftadır olduğu hastalara konur.
SORU: Postşizofrenik depresyonun önemi nedir?
YANIT: Postşizofrenik depresyon tanısı koyarken dikkatli olunmalıdır. Bu durum bir şizofrenik bozukluğun klinik olarak rezidül tipe doğru kaymasına, ilaçların etkilerine, iyileşme döneminde uyum güçlüğüne bağlı olabilir. Ayrıca, intihar riski yüksektir.
SORU: Basit şizofreninin temel özellikleri nedir?
YANIT: Bu şizofreni tipi temel olarak yavaş ve sinsi başlangıç, ilerleyici olma ve daha çok negatif belirtilerle karakterizedir. Önceden açık şizofrenik belirtiler yoktur. Belirtiler genel bir isteksizlik, ilgisizlik, içe kapanma, toplumsal çekilme, rol ve işlevlerini yerine getirememe, sorumsuzluk, düşünce yoksullaşması biçimindedir. Sanrı, varsanı, hareket bozukluğu gibi pozitif belirtiler genellikle görülmez. Kronik bir gidiş gösterir ve tedaviye iyi yanıt vermez.
SORU: Basit şizofreni hastalarının özellikleri nelerdir?
YANIT: Bu hastaların kendilerine bakımları yetersiz, toplumsal ve mesleksel performansları kötü, kişilerarası ilişkileri yok denecek kadar azdır. Sessiz, kendi halindedirler, girişimcilikleri ve amaçları yoktur.
SORU: Rezidüel şizofreniyle basit şizofreni arasındaki fark nedir?
YANIT: Rezidüel şizofreni hastaları en az bir aktif (pozitif belirtili) şizofrenik nöbet geçirmiştir. Basit şizofrenide başlangıç yavaş ve sinsidir, akut şizofrenik nöbet ve pozitif belirti öyküsü yoktur.
ŞİZOFRENİK BOZUKLUKLAR ARASINDAKİ FARKLAR
ŞİZOFRENİDE NÖROLOJİK BELİRTİLER
ŞİZOFRENİ OLAN KİŞİNİN ÇOCUĞU ETKİLENİR Mİ
ŞİZOFRENİK BOZUKLUKLARIN ETİYOLOJİK ETKİLERİ
ŞİZOFRENİ HAKKINDA BİLMEDİĞİNİZ HER ŞEY
ŞİZOFRENİK BOZUKLUKLAR HANGİ YAŞLARDA BAŞLAR
ŞİZOFRENİK BOZUKLUKLARIN BELİRTİLERİ
ŞİZOFREN KİŞİYİ NASIL TANIRSINIZ
ŞİZOFRENİDE KONUŞMA VE DÜŞÜNCE BOZUKLUKLARI
TANI VE ŞİZOFRENİK BOZUKLUK TİPLERİ
PROF. ORHAN DOĞAN’IN ŞİZOFRENİK BOZUKLUKLAR EL KİTABI’NDAN ALINMIŞTIR…
Bu yazı 877 kez okundu
Benzer Yazılar:
oğlum f20.8 izofren tanısıyla 2 aydır elazığ ve bakırköy hastanelerine tedavisi devam etmektedir ayrıca doktorları biperol olabileceğinide düşünmektedir tedavisi kesin sonuç verirmi
Adem Bey,
Geçmiş olsun. Oğlunuzun durumuyla ilgili yeterli bilgim olmadığı ve muayene etmediğim için bazı genel bilgileri verebilirim. Belirttiğiniz F20.8 kodu şizofreniform (kabaca şizofreni benzeri diyebiliriz) bozukluğu gösterir. Süre yönünden bakınca bu tanıdan uzaklaşmak gerekir. Gençlerde, özellikle ilk yıllarda yaşanan duruma tanı koymak her zaman kolay olmaz. Şizofreni, şizoaffektif bozukluk, bipolar bozukluk tanıları karışabilir, kesin tanı kişinin tedaviye yanıtı ve izlenmesiyle zaman içinde konur.
Bu üç bozuklukta da tedavi ile yarar sağlanabilir. İçlerinden en iyi tedavi edilebilen bipolar bozukluktur. Kesin sonuç kavramı beklentiye bağlıdır. Zaman içinde beklenti düzeyinizin ne kadar olması gerektiği ortaya çıkar.
Bu tür hastalıklarda sonuç açısından tedaviye uyum ve aile desteği de çok önemlidir.
Selamlar.
Prof.Dr. Orhan DOĞAN